تاریخ انتشار : 30 خرداد 1401

داروی پردنیزولون چیست؟ کاربرد، عوارض، تداخل دارویی و نحوه مصرف

داروی پردنیزولون چیست؟ کاربرد، عوارض، تداخل دارویی و نحوه مصرف

نام رایج دارو: پردنیزولون – prednisone

نام‌ تجاری دارو: رایوس-Rayos

داروهای مرتبط با پردنیزولون:
سلکوکسیب
گاباپنتین
بکلوفن
اتانرسپت
هیدروکسی کلروکین
کلروکین

پردنیزولون(prednisone) یک داروی استروئیدی است که با نسخه پزشک تجویز می شود. این قرص که با رهش فوری همراه هست، به شکل یک قرص تاخیری و یا محلول مایع عرضه می شود. شما همه این اشکال را به شکل خوراکی مصرف می کنید. قرص تاخیری پردنیزولون به عنوان یک داروی ژنریک (عمومی) با نام تجاری Rayos  و تنها به عنوان یک داروی عمومی در دسترس است. داروهای ژنریک معمولاً قیمت کمتری نسبت به نسخه برند دارند.

هشدارها و توصیه های مهم برای مصرف پردنیزولون

1-هشدار اثرات پردنیزولون بر سیستم ایمنی: پردنیزولون ممکن است سیستم ایمنی بدن شما را ضعیف کند. سیستم ایمنی ضعیف باعث می شود احتمال ابتلا به عفونت بیشتر شود. از قرار گرفتن در نزدیکی افرادی که بیمار هستند یا اخیراً مریض شده اند، به ویژه مبتلا به آبله مرغان یا سرخک خودداری کنید. این عفونت‌ها در افرادی که قبلاً به آن مبتلا بوده اند و به دلیل مصرف این دارو ایمنی بدنشان کاهش یافته است، می‌توانند اثرات جدی یا کشنده ای را به همراه داشته باشند. در صورت بروز علائم عفونت مانند تب، لرز یا بدن درد، بلافاصله به پزشک خود اطلاع دهید.

2- هشدار درباره واکسن های زنده: هنگام مصرف پردنیزولون در دوزهای بالا، واکسن زنده دریافت نکنید. اگر این کار را انجام دهید، سیستم ایمنی شما ممکن است نتواند به درستی با واکسن مقابله کند که ممکن است منجر به عفونت شود.

3- هشدار پوکی استخوان ها بر اثر مصرف پردنیزولون: پردنیزولون با مصرف طولانی مدت می تواند باعث تحلیل و پوکی استخوان شود. این دارو همچنین می تواند موجب تاخیر رشد در کودکان شود.

4- هشدار سرکوب آدرنال با مصرف پردنیزولون: پردنیزولون می تواند باعث سرکوب آدرنال شود (زمانیست که غدد آدرنال شما هورمون های خاصی را در بدن شما تولید نمی کنند). این امر ممکن است در صورت مصرف طولانی مدت این دارو یا قطع ناگهانی آن رخ دهد. بدون مشورت با پزشک خود، مصرف پردنیزولون را قطع نکنید.

5- هشدار مضرات پردنیزولون برای جنین: پردنیزولون در صورت مصرف در دوران بارداری می تواند به جنین آسیب برساند. در صورت مصرف دارو در سه ماهه اول بارداری، این خطر بیشتر است. اگر برای باردار شدن برنامه ریزی می کنید و یا  در حالت بارداری و شیردهی هستید، با پزشک خود در مورد مزایا، خطرات و گزینه های درمانی احتمالی صحبت کنید.

موارد مصرف پردنیزولون

پردنیزون علاوه بر کاهش التهاب در بدن شما، برای درمان موارد زیر نیز تایید شده است:

1-آلرژی

2- کم خونی

3- آسم

4- بورسیت (التهاب بورس ها)

5- کولیت (التهاب معده)

6- درماتیت (التهاب پوست)

7- اختلالات غدد درون ریز مانند نارسایی آدرنال یا هیپرپلازی مادرزادی آدرنال

8- التهاب چشم

 9- زخم چشم

10- بیماری های ریوی مانند سارکوئیدوز یا پنومونی آسپیراسیون

11- لوپوس و سندرم نفروتیک

12- تشدید مولتیپل اسکلروزیس (تشدید ام اس)

13- نوریت بینایی

14- آرتروز

15- پسوریازیس

16- روماتیسم مفصلی

17- ترومبوسیتوپنی (کمبود پلاکت)

18- علائم لنفوم یا لوسمی (علائم تومورهای سرطانی و سرطان خون)

 

نحوه عملکرد پردنیزولون

پردنیزولون با تضعیف سیستم ایمنی بدن شما عمل می کند. این عمل، مواد شیمیایی را که معمولاً به عنوان بخشی از پاسخ ایمنی بدن شماست و باعث التهاب می شوند را مسدود می کند و به طور کلی می تواند به کاهش التهاب در بسیاری از قسمت های بدن شما کمک کند.

عوارض جانبی رایج پردنیزولون

عوارض جانبی رایجی که ممکن است با پردنیزولون رخ دهد عبارتند از:

1- گیجی

2- هیجان

3- بی قراری

4- سردرد

5- حالت تهوع

6- استفراغ

7- نازک شدن پوست

8- آکنه

9- مشکل خواب

10- افزایش وزن

 اگر این اثرات خفیف باشند، ممکن است ظرف چند روز یا چند هفته از بین بروند. اما اگر به شکل شدید یا طولانی مدت رخ دهند، با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید.

عوارض جانبی جدی پردنیزولون

عوارض جانبی جدی پردنیزولون و علائم آنها می تواند شامل موارد زیر باشد:

1- واکنش های آلرژیک شدید

2- تغییرات در احساسات یا خلق و خوی، مانند افسردگی

2- تغییرات در بینایی

3- چشم درد

علائم عفونی نیز می تواند شامل موارد زیر باشد:

1- تب یا لرز

2- سرفه کردن

3- گلو درد

4- مشکل یا درد در دفع ادرار

 

علائم قند خون بالا نیز شامل موارد زیر است:

1- افزایش تشنگی

2- دفع ادرار بیشتر در مقایسه با حالت همیشگی

3- احساس خواب آلودگی یا گیجی

4- تورم پا یا مچ پا

 

تداخل دارویی پردنیزولون

قرص خوراکی پردنیزولون می تواند با سایر داروها، ویتامین ها یا گیاهانی که ممکن است مصرف کنید، تداخل داشته باشد. تداخل زمانی اتفاق می افتد که یک ماده نحوه عملکرد دارو را تغییر دهد. این امر می تواند مضر واقع شود و یا از عملکرد خوب دارو جلوگیری کند. برای کمک به جلوگیری از تداخل، پزشک باید تمام داروهای شما را با دقت مدیریت کند. حتماً در مورد تمام داروها، ویتامین ها یا گیاهانی که مصرف می کنید به پزشک خود اطلاع دهید. نمونه‌هایی از داروهایی که می‌توانند باعث تداخل با پردنیزولون شوند در زیر فهرست شده‌اند.

1.میفپریستون

مصرف میفپریستون با پردنیزولون ممکن است از عملکرد صحیح پردنیزولون جلوگیری کند. اگر برای مدت طولانی پردنیزولون را به طور منظم مصرف می کنید، از مصرف میفپریستون خودداری کنید.

 2.بوپروپیون

مصرف بوپروپیون با پردنیزولون ممکن است باعث تشنج شود.

3.هالوپریدول

مصرف هالوپریدول با پردنیزولون ممکن است باعث مشکلات ریتم قلب شود.

4.واکسن های زنده

مصرف پردنیزولون سیستم ایمنی بدن شما را ضعیف می کند. اگر در حین مصرف پردنیزولون واکسن زنده دریافت کنید، سیستم ایمنی بدن شما ممکن است نتواند به درستی با آن مقابله کند که ممکن است منجر به عفونت شود.

5.داروهای دیابت

مصرف پردنیزولون با داروهایی که دیابت را درمان می کنند ممکن است منجر به افزایش سطح گلوکز خون و مشکلاتی در کنترل دیابت شود. نمونه هایی از این داروها عبارتند از:

1- سولفونیل اوره ها مانند گلیپیزید یا گلیبورید

2- بیگوانیدها مانند متفورمین

3- تیازولیدین دیون ها مانند پیوگلیتازون یا روزیگلیتازون

4- آکاربوز

5- متیگلینیدها مانند ناتگلینید یا رپاگلینید

6.وارفارین

مصرف پردنیزولون با وارفارین ممکن است اثر رقیق کنندگی خون وارفارین را کاهش دهد. اگر این داروها را با هم مصرف کنید، پزشک ممکن است درمان شما با وارفارین را از نزدیک تحت نظر داشته باشد.

7.دیگوکسین

مصرف دیگوکسین با پردنیزولون ممکن است باعث مشکلات ریتم قلب شود.

8.داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی (NSAIDs)

مصرف داروهای NSAID با پردنیزولون ممکن است خطر مشکلات معده مانند زخم و خونریزی را افزایش دهد. نمونه هایی از NSAID ها عبارتند از:

1- پیروکسیکام

2- ایبوپروفن

3- فلوربی پروفن

4- ناپروکسن

5- ملوکسیکام

6- سولینداک

هشدارها و توصیه های ثانویه برای مصرف پردنیزولون

این دارو با چندین هشدار مهم دیگر همراه است.

 

1.تاثیر پردنیزولون بر پوست

قرص خوراکی پردنیزولون می تواند در برخی افراد واکنش آلرژیک جدی ایجاد کند. این واکنش می تواند باعث ایجاد ضایعات پوستی شود که می تواند شامل موارد زیر باشد:

1- مشکل در تنفس

2- تورم صورت، زبان یا گلو

3- ضایعات قرمز و خارش دار که یک یا چند قسمت از پوست را تحت تاثیر قرار می دهد

اگر نسبت به پردنیزولون واکنش آلرژیک داشته اید، دیگر این دارو را مصرف نکنید زیرا مصرف مجدد آن می تواند کشنده باشد.

2.هشدار مصرف پردنیزولون برای افرادی که شرایط سلامت خاصی دارند

1-هشدار مصرف پردنیزولون برای زنان باردار: قرص تاخیری (Rayos) یکی از داروهای حاملگی دسته D است. مطالعات نشان می دهد که هنگام مصرف دارو توسط مادر، خطر عوارض جانبی برای بارداری وجود دارد.این دارو فقط در دوران بارداری باید در موارد جدی که برای درمان یک بیماری خطرناک در مادر لازم است استفاده شود. برای قرص‌های فوری، مطالعات کافی روی انسان‌ها انجام نشده است تا مطمئن شویم که این دارو چگونه می‌تواند بر بارداری تأثیر بگذارد. پردنیزولون فقط در صورتی باید در دوران بارداری استفاده شود که فواید احتمالی آن خطر بالقوه را توجیه کند. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید به پزشک خود اطلاع دهید.

2- هشدار مصرف پردنیزولون برای افراد مبتلا به عفونت: مصرف پردنیزولون سیستم ایمنی شما را ضعیف می کند و می تواند عفونتی را که قبلاً داشته اید بدتر کند. همچنین خطر ابتلا به عفونت جدید را افزایش می دهد.

3- هشدار مصرف پردنیزولون برای افراد مبتلا به بیماری قلبی یا کلیوی: پردنیزولون ممکن است باعث حفظ نمک و آب در شما شود که می تواند فشار خون شما را افزایش دهد.

4- هشدار مصرف پردنیزولون برای افراد مبتلا به دیابت: پردنیزولون می تواند سطح قند خون شما را افزایش دهد. ممکن است لازم باشد سطح قند خون خود را با دقت بیشتری کنترل کنید. اگر بیش از حد افزایش یابد، ممکن است دوز داروی دیابت شما نیاز به تغییر داشته باشد.

5- هشدار مصرف پردنیزولون برای افرادی که مشکلات چشمی دارند: مصرف طولانی مدت پردنیزون می تواند خطر ابتلا به عفونت چشم، آب مروارید یا گلوکوم را افزایش دهد. اگر تبخال چشمی دارید از پردنیزولون استفاده نکنید. در صورت مشاهده هرگونه تغییر بینایی یا درد چشم، به پزشک خود اطلاع دهید.

6- هشدار مصرف پردنیزولون برای افرادی که مشکلات معده دارند: پردنیزولون می تواند به معده شما آسیب برساند. اگر درد معده بدی را تجربه کردید که از بین نمی رود یا مدفوع تیره یا خونی داشتید، به پزشک خود اطلاع دهید.

7- هشدار مصرف پردنیزولون برای افراد مبتلا به اختلالات خلقی: پردنیزولون ممکن است باعث تغییراتی در خلق و خو یا رفتار شما شود. اگر تغییراتی در خلق و خوی خود دارید، احساس افسردگی می کنید یا مشکل خواب دارید، به پزشک خود اطلاع دهید.

8- هشدار مصرف پردنیزولون برای زنان شیرده: قبل از مصرف پردنیزولون در صورت شیردهی با پزشک خود صحبت کنید. پردنیزولون می تواند از طریق شیر مادر منتقل شود. دوزهای بالای پردنیزولون می تواند در رشد و تکامل کودک شما اختلال ایجاد کند.

9- هشدار مصرف پردنیزولون برای افراد مسن: با افزایش سن، کلیه ها، کبد و قلب شما ممکن است به خوبی کار نکنند. پردنیزولون در کبد شما پردازش می شود و از طریق کلیه ها از بدن شما خارج می شود و باعث می شود این اندام ها به شدت کار کنند. اگر مسن هستید، ممکن است با دوز کم شروع کنید و به مرور زمان آن را افزایش دهید.

10- هشدار مصرف پردنیزولون برای کودکان: اگر کودکان چند ماه پردنیزولون مصرف کنند، ممکن است به اندازه کافی رشد نکنند. پزشک کودک شما باید سرعت رشد کودک شما را کنترل کند.

نحوه مصرف پردنیزولون

دوز، شکل دارویی و تعداد دفعات مصرف دارو به موارد زیر بستگی دارد:

1- سن شما

2- شدت وضعیت شما

3- نحوه واکنش شما به اولین دوز

4- سایر شرایط پزشکی که دارید

دوز مصرفی قرص پردنیزولون

1- ژنریک: پردنیزولون

  • شکل: قرص خوراکی با رهش فوری

دوزهای موجود:

1 میلی گرم، 2.5 میلی گرم، 5 میلی گرم، 10 میلی گرم، 20 میلی گرم، 50 میلی گرم

  • شکل: قرص خوراکی تاخیری

دوزهای موجود: 1 میلی گرم، 2 میلی گرم، 5 میلی گرم

2- برند  Rayos

  • شکل: قرص خوراکی تاخیری

دوزهای موجود: 1 میلی گرم، 2 میلی گرم، 5 میلی گرم

3- مقدار مصرف پردنیزولون برای بزرگسالان (18 تا 64 سال)

دوز اولیه معمولی: بسته به شرایط تحت درمان، ممکن است از 5 میلی گرم تا 60 میلی گرم در روز متغیر باشد.

فقط برای قرص های فوری: برای کاهش عوارض جانبی، دو برابر دوز معمول این دارو را می توان هر روز صبح مصرف کرد. از درمان روزانه متناوب استفاده نکنید مگر اینکه پزشکتان تجویز کرده باشد.

4- دوز مصرفی پردنیزولون برای کودکان (سنین 0 تا 17 سال)

دوز مصرفی برای کودکان معمولا بر اساس وزن است. پزشک شما بهترین دوز را برای کودک شما تعیین خواهد کرد.

5- دوز بالا برای مصرف پردنیزولون (سن 65 سال و بالاتر)

افراد مسن ممکن است داروها را کندتر پردازش کنند. دوز معمولی بزرگسالان ممکن است باعث شود سطح دارو بالاتر از حد طبیعی باشد. اگر سن شما 65 سال و بالاتر است، ممکن است به دوز کمتر یا برنامه دوز متفاوتی نیاز داشته باشید.

قرص پردنیزولون 5 میلی گرم

قرص پردنیزولون 5 میلی گرم نیز برای درمان بیماری هایی مانند آرتروز، اختلالات خونی، مشکلات تنفسی، آلرژی های شدید، بیماری های پوستی، سرطان، مشکلات چشمی و اختلالات سیستم ایمنی استفاده می شود.

عوارض جانبی قرص پردنیزولون 5 میلی گرم

حالت تهوع، استفراغ، از دست دادن اشتها، سوزش سر دل، مشکلات خواب، افزایش تعریق یا آکنه ممکن است بر اثر مصرف پردنیزولون رخ دهد. اگر هر یک از این اثرات باقی ماند یا بدتر شد، فورا به پزشک یا داروساز خود اطلاع دهید.

مصرف قرص پردنیزولون را دقیقا مطابق دستور پزشک مصرف کنید

مدت زمان مصرف قرص خوراکی پردنیزولون بر اساس وضعیت و پاسخ بدن شما به درمان است. اگر آن را طبق دستور مصرف نکنید، این دارو میتواند با خطراتی همراه شود. اگر مصرف دارو را قطع کردید یا اصلا آن را مصرف نکرده اید، علائم شما نه تنها درمان نمی‌شوند، بلکه ممکن است بدتر شوند. بدون مشورت با پزشک خود، مصرف پردنیزولون را به طور ناگهانی قطع نکنید. اگر دوزها را فراموش کردید یا دارو را طبق برنامه مصرف نکردید، ممکن است داروی شما به خوبی کار نکند یا به طور کامل از کار بیفتد. برای اینکه این دارو خوب عمل کند، باید مقدار معینی همیشه در بدن شما وجود داشته باشد. اگر بیش از حد از پردنیزولون مصرف کنید، ممکن است سطوح خطرناکی از دارو را در بدن خود داشته باشید.

علائم مصرف بیش از حد این دارو می تواند شامل موارد زیر باشد:

1- سوزش یا خارش پوست

2- تشنج

3- ناشنوایی

4- فشار خون بالا

5- ضعف عضلانی 

ملاحظات مهم در مصرف پردنیزولون

اگر پزشک شما پردنیزولون را برای شما تجویز کرد، این ملاحظات را در نظر داشته باشید.

1.ملاحظات عمومی در مصرف پردنیزولون

1- برای جلوگیری از ناراحتی معده این دارو را با غذا مصرف کنید.

2- اگر این دارو را یک بار در روز مصرف می کنید، ترجیحا صبح را انتخاب کنید. اگر بیش از یک بار در روز آن را مصرف می کنید، دوزهای خود را به طور مساوی در طول روز تقسیم کنید و فاصله بیاندازید.

2- قرص آهسته رهش (Rayos) را بریده یا خرد نکنید. پوشش باید دست نخورده باقی بماند تا تاخیری عمل کند. اما می‌توانید قرص آزادسازی (رهش) فوری را برش دهید یا خرد کنید.

2.نظارت بالینی

پزشک شما ممکن است آزمایشاتی را انجام دهد تا سلامت شما را بررسی کند و مطمئن شود که دارو برای شما موثر و ایمن است. این آزمایشات ممکن است شامل موارد زیر باشد:

1- آزمایش‌های خون، مانند آزمایش‌هایی برای بررسی سطح قند خون. پردنیزولون می تواند سطح قند خون و خطر ابتلا به دیابت را در شما افزایش دهد.

2- آزمایشات تراکم استخوان پردنیزولون می تواند خطر پوکی استخوان (استخوان های ضعیف و شکننده) را افزایش دهد.

3.روش نگهداری پردنیزولون

1- این دارو را در دمای بین 59 تا 86 درجه فارنهایت (15 تا 30 درجه سانتی گراد) نگهداری کنید.

2- در ظرف را محکم بسته و دور از نور نگه دارید.

3- این دارو را در محل مرطوب نگهداری نکنید.

4.پردنیزولون در سفر

هنگام مسافرت با داروهای خود:

1- همیشه داروی خود را همراه داشته باشید. هنگام پرواز، آن را در کیف دستی خود نگه دارید.

2- نگران دستگاه های اشعه ایکس فرودگاه نباشید. آنها به داروی شما آسیب نمی رسانند.

3- ممکن است لازم باشد برچسب داروخانه را به کارکنان فرودگاه نشان دهید. همیشه ظروف اصلی دارای برچسب نسخه را با خود حمل کنید.

4- این دارو را در محفظه دستکش خودروی خود قرار ندهید و آن را در خودرو نگذارید. در مواقعی که هوا خیلی گرم یا خیلی سرد است حتما از انجام این کار خودداری کنید.

 5.تاثیر پردنیزولون بر رژیم غذایی شما

استروئیدهایی مانند پردنیزولون، باعث تغییر میزان آب و املاح در بدن شما می شوند. در دوزهای زیاد، پردنیزولون می تواند باعث شود بدن شما نمک را حفظ و یا پتاسیم را از دست بدهد. پزشک ممکن است تغییراتی را در رژیم غذایی شما برای مدیریت این عارضه توصیه کند.

6.جایگزین قرص پردنیزولون

داروهای دیگری نیز برای درمان بیماری شما وجود دارد. برخی ممکن است برای شما مناسب تر از دیگران باشند. با پزشک خود در مورد سایر گزینه های دارویی که ممکن است برای شما مفید باشد صحبت کنید.

دارو های هم گروه پردنیزولون

 بکلومتازون
 بتامتازون
 بودزوناید
 کورتیزون استات
 دگزامتازون
 فلودروکورتیزون
 فلونیزولید
 فلوتیکازون
 متیل پردنیزولون
 پرد-نیزون
 تریامسینولون
 تتراکوزاکتاید
 سالمترول+فلوتیکازون
 بودزوناید+فورمترول
 هیدروکورتیزون-سیستمیک
 بکلومتازون+فورمترول

 

سلب مسئولیت: سایت مکمل شاپ تمام تلاش خود را به کار گرفته است تا مطمئن شود همه اطلاعات موجود، درست، جامع و به روز هستند. با این حال، این مقاله نباید به عنوان جایگزینی برای دانش و تخصص یک متخصص مراقبت های بهداشتی دارای مجوز استفاده شود. همیشه باید قبل از مصرف هر دارویی با پزشک یا متخصص خود مشورت کنید. اطلاعات دارویی موجود در اینجا ممکن است تغییر کند و جهت پوشش کامل دستورالعمل‌ها، اقدامات احتیاطی، هشدارها، تداخلات دارویی، واکنش‌های آلرژیک یا عوارض جانبی در نظر گرفته نشده است. عدم وجود هشدارها یا سایر اطلاعات برای یک داروی معین نشان نمی‌دهد که دارو یا ترکیب دارو برای همه بیماران یا همه موارد خاص بی‌خطر، مؤثر یا مناسب است.

ارسال نظر
  • نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
  • تا حد امکان نظرات در مورد کیفیت و تجربه شما از مصرف این محصول باشد.