فیلتر






ویتامین ب1 (تیامین ) | B1

جدیدترین هاپربازدیدترین هامحبوب‌‌ترینپرفروش‌ترینارزان‌ترینگران‌ترین
تعداد نمایش 122448

تیامین که به عنوان ویتامین ب1(B1) نیز شناخته می شود، یکی از هشت ویتامین ضروری B است و بدن شما برای رشد، نمو و عملکرد سلولی و همچنین تبدیل غذا به انرژی به آن نیاز دارد. بنابراین، این ویتامین، نقش کلیدی در چندین عملکرد مهم سلامتی ایفا می کند. عدم دریافت کافی از آن، می تواند منجر به کمبود تیامین شود. این کمبود اگر شدید و مزمن باشد، به عنوان بری بری شناخته می شودتیامین مانند سایر ویتامین های گروه B، محلول در آب است. این بدان معناست که در آب حل می شود و در بدن شما ذخیره نمی شود، بنابراین باید به طور منظم آن را مصرف کنید. در واقع، بدن شما فقط می تواند در هر زمان معینی، حدود 20 روز تیامین را ذخیره کند.

 

این مقاله به بررسی عملکرد تیامین، علائم و نشانه‌های کمبود و چگونگی اطمینان از دریافت کافی این ماده مغذی ضروری در رژیم غذایی می‌پردازد.

 

منابع غذایی ویتامین ب1

 

خوشبختانه، تیامین به طور طبیعی در انواع غذاها یافت می شود و از طریق غنی سازی به غذاهای دیگر اضافه می شود. همچنین این ویتامین، معمولاً به مولتی ویتامین ها نیز اضافه می شود و به عنوان یک مکمل فردی یا بخشی از مجموعه ویتامین B مصرف می شود. تیامین به طور طبیعی در گوشت، ماهی و غلات کامل یافت می شود. همچنین به نان ها و شیر خشک نیز افزوده می شود.

به طور کلی، موارد زیر حاوی ویتامین ب1 می باشند:

         ماهی قزل آلا

         لوبیا سیاه، عدس

         نخود سبز

         گوشت خوک

         غلات غنی شده، نان، رشته فرنگی

         دانه های آفتابگردان

         ماست

         برنج سفید یا نودل تخم مرغ غنی شده

         کدو حلوایی بلوط

         بسیاری از انواع نان های تجاری

         ذرت

عدم دریافت کافی تیامین، منجر به کمبود تیامین می شود که می تواند در عرض 3 هفته اتفاق بیفتد و بر قلب، سیستم عصبی و سیستم ایمنی بدن شما تأثیر بگذارد. کمبود واقعی تیامین در میان افراد سالم با دسترسی کافی به غذاهای غنی از تیامین، نادر است. در کشورهای بسیار صنعتی، اکثر افرادی که کمبود واقعی تیامین را تجربه می کنند، شرایط یا روش های بهداشتی دیگری را تجربه می کنند.

علائم کمبود ویتامین B1   

علائم و نشانه‌های کمبود تیامین، می‌توانند غیراختصاصی و مبهم باشند و گاهی علائم بیماری‌های دیگر را تقلید کنند.

در زیر برخی از شایع ترین علائم کمبود تیامین آورده شده است.

 

1- از دست دادن اشتها

تجربه از دست دادن اشتها غیر معمول می تواند یکی از اولین علائم کمبود تیامین باشد. از دست دادن اشتها (عدم احساس گرسنگی)، می تواند منجر به کاهش وزن ناخواسته شود. یکی از نظریه‌های پشت این موضوع این است که تیامین، نقش کلیدی در تنظیم علائم گرسنگی و سیری در مغز دارد. ذخایر ناکافی تیامین، عملکرد این فرآیند را مختل می کند و باعث می شود شما احساس سیری کنید، حتی زمانی که ممکن است واقعاً سیر نباشید. در نتیجه، به دلیل کمبود اشتها، کمتر از حد معمول غذا می خورید که باعث می شود به طور بالقوه، مواد مغذی حیاتی را از دست بدهید.

به عنوان مثال، یک مطالعه نشان داده است که موش ها پس از دریافت رژیم غذایی با کمبود تیامین به مدت 16 روز، به میزان قابل توجهی غذای کمتری خوردند. مصرف غذای آنها تا روز  22ام، تقریباً 75 درصد کاهش یافت. علاوه بر این، با اضافه شدن تیامین به رژیم غذایی آنها، افزایش اشتها و بازگشت به غذای معمولی، اتفاق افتاد.

 

2- خستگی

کمبود تیامین می تواند به صورت خستگی ظاهر شود که بسته به شدت کمبود، ممکن است به سرعت یا در طول زمان ظاهر شود. برخی منابع نشان می‌دهند که خستگی می‌تواند در عرض چند هفته پس از کمبود رخ دهد. با توجه به نقش تیامین در تبدیل غذا به انرژی، این علامت منطقی است. نداشتن تیامین کافی در بدن، به این معنی است که نمی تواند به اندازه سوخت، انرژی تولید کند. در حالی که خستگی یک علامت گسترده است که می‌تواند نشان‌دهنده تعدادی دیگر از شرایط سلامتی باشد، بسیاری از مطالعات آن را با کمبود تیامین مرتبط می‌دانند. در واقع، برخی از محققان پیشنهاد می‌کنند که هنگام شناسایی نشانه‌های اولیه کمبود تیامین در میان افراد در معرض خطر، خستگی باید در اولویت قرار گیرد.

 

3- تحریک پذیری

کمبود تیامین باعث ایجاد تغییراتی در خلق و خوی شما می شود، مانند اینکه شما را تحریک پذیرتر کند یا به راحتی ناراحت شوید. احساس تحریک پذیری، اغلب یکی از اولین نشانه های کمبود تیامین است و در عرض چند هفته همراه با خستگی ظاهر شود. نوزادان مبتلا به کمبود تیامین، تحریک پذیری را به عنوان علامت کمبود این ویتامین، نشان می دهند.

 

4- آسیب عصبی

از جمله شناخته شده ترین عوارض جانبی کمبود طولانی مدت و شدید تیامین (بری بری)، آسیب به اعصاب است که به عنوان نوروپاتی نیز شناخته می شود. در واقع، نوروپاتی ناشی از کمبود تیامین، جزو اولین سندرم کمبود شناسایی شده در انسان بود.

به طور کلی، دو نوع بری بری وجود دارد:

         بری بری مرطوب

         بری بری خشک

بری بری مرطوب، شامل نارسایی قلبی است، در حالی که بری بری خشک، بدون نارسایی قلبی رخ می دهد. بری بری مرطوب به عنوان یک مورد اورژانسی در نظر گرفته می شود و در صورت عدم درمان، می تواند در عرض چند روز منجر به مرگ شود.

علائم بالقوه بری بری می تواند شامل موارد زیر باشد:

         سوزن سوزن شدن اندام ها

         از دست دادن حساسیت در پاها و انگشتان

         ضعف عضلانی

         ضربان سریع قلب

         مشکل در بیدار شدن

         سردرگمی ذهنی

         مشکلات هماهنگی و تعادل

         فلج پایین تنه (ناتوانی در حرکت دادن پاها)

5- سوزن سوزن شدن دست ها و پاها

 

احساس گزگز و سوزن سوزن شدن در بازوها و پاها که پارستزی نیز نامیده می‌شود، می‌تواند نشانه‌ای از بری‌بری شدید و همچنین علائم اولیه کمبود تیامین باشد. دلیل این علامت این است که تیامین، برای عملکرد مورد انتظار اعصابی که به بازوها و پاهای شما می رسد، مورد نیاز است. بنابراین، وقتی تیامین کافی وجود نداشته باشد، پارستزی می تواند ایجاد می شود. با گذشت زمان، کمبود تیامین درمان نشده می تواند منجر به آسیب جدی تری به این اعصاب محیطی شود.

 

6- دلیریوم(روان آشفتگی)

کمبود تیامین می تواند منجر به هذیان شود، یک وضعیت جدی که در آن علائم زیر را تجربه می کنید:

        کاهش آگاهی از محیط

         ناتوانی در تفکر

         سر گیجه

         توهمات

         از دست دادن حافظه

7- تاری دید

به دلیل نقش تیامین در حفظ سلامت اعصاب، کمبود آن می‌تواند بر عصب بینایی چشم تأثیر بگذارد. به طور خاص، این امر می تواند باعث تورم عصب بینایی و منجر به تاری دید شود. در صورت عدم درمان، آسیب عصب بینایی می تواند در نهایت موجب از دست دادن بینایی شود. با این حال، این اتفاق بسیار نادر است. برخی از مطالعات کوچک نشان داده‌اند که مکمل‌های مورد استفاده برای اصلاح کمبود تیامین نیز، ممکن است بینایی را در این موارد به طور قابل توجهی بهبود بخشند. در یک مطالعه حیوانی، محققان دریافتند که یک ترکیب تیامین برای جلوگیری از آسیب عصب نوری ناشی از الکل موثر است.

8- حالت تهوع و استفراغ

مانند خستگی و تحریک پذیری، حالت تهوع و استفراغ می تواند علائم غیر اختصاصی بسیاری از بیماری ها از جمله کمبود تیامین باشد. این علائم گوارشی، در میان افراد مبتلا به بیماری مرتبط با کمبود تیامین، به نام آنسفالوپاتی ورنیکه شایع‌تر است. با این حال، حتی در موارد خفیف کمبود تیامین، می توانند یک علامت اولیه باشند، بنابراین می بایست آنها را جدی بگیرید.

درمان کمبود ویتامین B1

در حالت ایده آل، پیشگیری بهترین رویکرد برای کمبود تیامین است. یک مکمل حاوی تیامین، مانند مولتی ویتامین یا ویتامین ب کمپلکس، به طور کلی اکثر نیازهای روزانه توصیه شده برای تیامین را در هر وعده تامین می کند. هیچ حد بالایی برای تیامین وجود ندارد. دلیلش این است که ما هیچ مدرکی نداریم که نشان دهد مصرف آن در دوزهای بالا خطرات منفی برای سلامتی دارد. برای موارد شدید کمبود تیامین تشخیص داده شده، مکمل با دوز بالا ممکن است تحت نظارت پزشکی استفاده شود. به عنوان مثال، مکمل تیامین به صورت خوراکی، از طریق تزریق، در یک محیط بالینی استفاده می شود. با استفاده از این نوع اصلاح بالینی کمبود تیامین، برخی از علائم مرتبط با قلب را می توان ظرف چند ساعت تا چند روز کاهش داد. ممکن است 3 تا 6 ماه طول بکشد تا اثرات مغز و سیستم عصبی معکوس شوند.

همچنین، خوردن یک رژیم غذایی غنی از غذاهای حاوی تیامین، می تواند به حفظ ذخایر کافی تیامین در بدن کمک کند. باز هم، کمبودها در جوامعی که در کشورهای بسیار صنعتی زندگی می‌کنند و دسترسی مداوم به غذا دارند، نادر است. بیشتر بزرگسالان باید 1.1 تا 1.2 میلی گرم تیامین در روز دریافت کنند.

برخی از منابع رایج تیامین، رژیمی شامل موارد زیر است:

         برنج سفید غنی شده، 1 فنجان (186 گرم) پخته شده: 0.3 میلی گرم

         نودل تخم مرغ غنی شده، 1 فنجان (160 گرم) پخته شده: 0.5 میلی گرم

         لوبیا سیاه، 1/2 فنجان (92 گرم): 0.2 میلی گرم

         نان سبوس دار، 1 تکه: 0.1 میلی گرم

         آجیل ماکادمیا، 1/2 فنجان (66 گرم): 0.5 میلی گرم

         گوشت خوک، 3 اونس (85 گرم): 0.5 میلی گرم

         ماست ساده، 1 فنجان (245 گرم): 0.1 میلی گرم

         تخمه آفتابگردان، 1/4 فنجان (35 گرم): 0.5 میلی گرم

         عدس، 1 فنجان (198 گرم) پخته شده: 0.33 میلی گرم

آزمایش تشخیص کمبود ویتامین ب1

کمبود تیامین با استفاده از معاینه فیزیکی، به دنبال مسائلی مانند تغییرات رفتاری یا حرکتی و همچنین آزمایش‌هایی برای تأیید، تشخیص داده می‌شود. آزمایش ادرار و آزمایش خون برای اندازه گیری سطح تیامین، قابل اعتماد نیستند. در عوض، متخصصان پزشکی اغلب از آزمایش خون برای اندازه گیری فعالیت آنزیم ترانسکتولاز استفاده می کنند. فعالیت ترانس کتولاز، به تیامین نیاز دارد، بنابراین اگر فعالیت آن در بدن کاهش یابد، تصور می شود که به دلیل کمبود تیامین باشد.

علت کمبود ویتامین ب1

خطر ابتلا به کمبود تیامین، به طور کلی در کشورهای صنعتی پایین است که در آن مردم دسترسی مطمئن تری به غذاهای حاوی تیامین دارند. با این حال، خطر بالاتری در میان گروه‌های خاصی از افراد وجود دارد.

 

برخی از رایج ترین عوامل خطر برای کمبود تیامین عبارتند از:

         سن بالا

         وابستگی به الکل یا سوء استفاده طولانی مدت

         ایدز

         استفاده طولانی مدت از تغذیه تزریقی، یا راهی برای دریافت مواد مغذی با استفاده از تزریق درون رگ

         افزایش مزمن سطح قند خون

         استفراغ مزمن

         اختلالات خوردن، مانند بی اشتهایی عصبی یا پرخوری عصبی

         جراحی کاهش وزن

         رژیم های غذایی سرشار از غلات فرآوری شده که فاقد تیامین هستند

         دیالیز که برای درمان بیماری های کلیوی استفاده می شود

         مصرف دوز بالا از دیورتیک ها (داروهایی که برای درمان احتباس مایعات استفاده می شوند)

زنان باردار و شیرده و همچنین افرادی که تیروئید پرکار دارند، به دلیل افزایش نیاز به این ماده مغذی، ممکن است خطر بیشتری برای کمبود تیامین داشته باشند. علاوه بر این، نوزادانی که به طور انحصاری توسط والدین دارای کمبود تیامین با شیر مادر تغذیه می‌شوند، بیشتر در معرض خطر کمبود قرار دارند.

جمع بندی

اگرچه کمبود تیامین به طور کلی در جمعیت هایی که به غذاها و مکمل های غنی از تیامین دسترسی دارند غیر معمول است، عواملی مانند برخی داروها، وابستگی به الکل، اختلالات خوردن و جراحی کاهش وزن می تواند خطر ابتلا به آن را افزایش دهد. علائم متعددی برای کمبود تیامین وجود دارد که بسیاری از آنها ظریف و غیراختصاصی هستند، مانند خستگی و تحریک پذیری. این ابهام می تواند در بسیاری از موارد، تشخیص بیماری را دشوار کند. علائم می تواند با کمبود شدیدتر و مزمن، بدتر شود و شامل شرایطی مانند آسیب عصبی، مشکلات قلبی و حتی فلج باشد. بهترین رویکرد، خوردن انواع غذاهای حاوی تیامین یا مصرف مولتی ویتامین برای جلوگیری از بروز کمبود است. اگر کمبود تیامین تشخیص داده شود، بسیاری از اثرات آن را می توان با مصرف مکمل معکوس کرد. در موارد شدید، مکمل با دوز بالا تحت نظارت پزشکی استفاده می شود.

 سلب مسئولیت: سایت مکمل شاپ تمام تلاش خود را به کار گرفته است تا مطمئن شود همه اطلاعات موجود، درست، جامع و به روز هستند. با این حال، این مقاله نباید به عنوان جایگزینی برای دانش و تخصص یک متخصص مراقبت های بهداشتی دارای مجوز استفاده شود. همیشه باید قبل از مصرف هر دارویی با پزشک یا متخصص خود مشورت کنید. اطلاعات دارویی موجود در اینجا ممکن است تغییر کند و جهت پوشش کامل دستورالعمل‌ها، اقدامات احتیاطی، هشدارها، تداخلات دارویی، واکنش‌های آلرژیک یا عوارض جانبی در نظر گرفته نشده است. عدم وجود هشدارها یا سایر اطلاعات برای یک داروی معین نشان نمی‌دهد که دارو یا ترکیب دارو برای همه بیماران یا همه موارد خاص بی‌خطر، مؤثر یا مناسب است.