تفاوت سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا؛ کدام را گرفتهاید؟
در این صفحه چه میخوانید؟ (برای دیدن فهرست کلیک کنید)
- تفاوت سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا در یک جدول
- کدام نشانهها سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا را از هم جدا میکنند؟
- برای سرماخوردگی و آنفولانزا چه چیزهایی باید در خانه داشته باشیم؟
- سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا چند روز طول میکشند و تا کِی مسریاند؟
- آیا تفاوت آنفولانزا و کرونا را بدون تست میتوان تشخیص داد؟
- برای سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا چه کاری باید کرد؟
- چه علائمی خطرناک است و باید سریع به پزشک مراجعه کرد؟
- سؤالهای پرتکرار دربارهٔ تفاوت سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا
تفاوت سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا در یک جدول
اگر آرام شروع شده و عطسه و آبریزش پررنگترین علامت است، سرماخوردگی است. اگر در چند ساعت زمینگیرتان کرده و بدنتان بهشدت درد میکند، آنفولانزا است. و اگر بینیتان باز است ولی بو را حس نمیکنید، احتمال کرونا بالا میرود. این سه سرنخ بیشترین قدرت تفکیک را دارند و بقیهٔ علائم بین هر سه مشترکاند.
جدول زیر همین را دقیق میکند و ستون آخرش میگوید هر ردیف چقدر قابل اتکاست، چون همهٔ نشانهها یک اندازه کمک نمیکنند. یک تفاوت عملی را هم از همین ابتدا بدانید: از این سه بیماری فقط آنفولانزا واکسن فصلی دارد و امسال سهمیهاش محدود است — واکسن آنفولانزا ۱۴۰۵ و گروههای اولویتدار نشان میدهد جزو کدام دستهاید.
برای دیدن همهٔ ستونها، جدول را با انگشت به چپ و راست بکشید.
| نشانه | سرماخوردگی | آنفولانزا | کرونا | قدرت تفکیک |
|---|---|---|---|---|
| سرعت شروع | آرام، طی یکی دو روز | ناگهانی؛ بیمار ساعت شروع را به یاد میآورد | اغلب تدریجی، مثل سرماخوردگی | بالا |
| درد بدن | ندارد یا خیلی کم | شدید و فراگیر، مانع کار کردن | خفیف تا متوسط | بالا |
| تب | معمولاً ندارد یا خیلی خفیف | بالا و از همان روز اول | دارد، ولی الگوی ثابتی ندارد | بالا |
| بویایی | فقط تا وقتی بینی گرفته است | بهندرت مختل میشود | ممکن است برود، حتی با بینی باز | بالا |
| عطسه و آبریزش | پررنگترین علامت، از روز اول | کم و در حاشیه | شایع | متوسط |
| خستگی | در حد کسالت | فرساینده، گاهی تا دو هفته پس از بهبود | فرساینده و گاهی طولانی | متوسط |
| سرفه | خفیف و اغلب همراه خلط | خشک و آزاردهنده | خشک و گاهی هفتهها ماندگار | پایین |
| گلودرد | شایع | گاهی | شایع | پایین |
روی چهار ردیف اول حساب کنید و از ردیفهای پایین جدول انتظار تشخیص نداشته باشید. گلودرد و سرفه در هر سه بیماری شایعاند و دیدنشان چیزی را روشن نمیکند.
کدام نشانهها سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا را از هم جدا میکنند؟
سه نشانه بیشترین قدرت تفکیک را دارند: سرعت شروع بیماری، شدت درد بدن، و از بین رفتن بویایی در حالی که بینی باز است. اگر همین سه را کنار هم بگذارید، در بیشتر موارد میفهمید کدامیک محتملتر است. بقیهٔ علائم مثل گلودرد و سرفه در هر سه بیماری شایعاند و چیزی را روشن نمیکنند.
۱سرماخوردگی — آرام میآید و از بینی شروع میشود
از یک خارش گلو یا آبریزش بینی شروع میشود و یکی دو روز طول میکشد تا کامل شود. تب یا ندارد یا خیلی خفیف است، درد بدن در آن جدی نیست و شما همچنان میتوانید کارهای روزمره را انجام دهید. پررنگترین علامتش عطسه و آبریزش است و اگر بویایی کم شده، فقط به این دلیل است که بینی گرفته؛ با باز شدن بینی بویایی هم برمیگردد.
۲آنفولانزا — ناگهانی میآید و بدن را زمین میزند
شروعش چنان سریع است که بیمار معمولاً ساعت شروع را به یاد میآورد؛ صبح خوب بوده و بعدازظهر توان بلند شدن ندارد. تب از همان روز اول بالا میرود و درد بدن فراگیر و آزاردهنده است، طوری که مانع کار کردن میشود. خستگیاش هم فرساینده است و گاهی تا دو هفته پس از بهبود ادامه دارد. در مقابل، عطسه و آبریزش در آن کمرنگ است.
۳کرونا — شبیه سرماخوردگی شروع میشود، اما یک نشانهٔ اختصاصی دارد
اغلب مثل سرماخوردگی و تدریجی شروع میشود و علائمش طیف گستردهای دارد؛ همین است که تشخیصش را سخت میکند. نشانهای که آن را از دو تای دیگر جدا میکند، از بین رفتن بویایی یا چشایی بدون گرفتگی بینی است. اگر نفسکشیدنتان راحت است اما بو را حس نمیکنید، احتمال کرونا بالا میرود. البته این نشانه در سویههای جدیدتر کمتر از گذشته دیده میشود، پس نبودنش کرونا را رد نمیکند.
یک قاعدهٔ کوتاه برای جمعبندی: سرعت شروع میگوید سرماخوردگی است یا نه، شدت درد بدن میگوید آنفولانزا هست یا نه، و وضعیت بویایی میگوید احتمال کرونا چقدر است.
برای سرماخوردگی و آنفولانزا چه چیزهایی باید در خانه داشته باشیم؟
پنج چیز، و همه را باید پیش از بیمار شدن تهیه کنید: دماسنج، مسکن و تببر معمولی، عسل، یک بستهٔ زینک، و مکمل ویتامین D برای کل فصل سرد. دلیل این عجله ساده است: اثر بعضی از اینها به زمان شروع مصرف بستگی دارد و روزی که تب داری و بدنت درد میکند، وقت رفتن به داروخانه نیست.
- دماسنج. بدون عدد، «فکر کنم تب دارم» هیچ کمکی به تصمیمگیری نمیکند. تب بالای سه روز یکی از نشانههای مراجعه به پزشک است و برای تشخیصش باید اندازه بگیری.
- مسکن و تببر معمولی. همان چیزی که داروسازت تأیید میکند. تب و درد بدن را قابلتحمل میکند تا بدن فرصت استراحت پیدا کند.
- زینک. اگر در ساعتهای اول علائم شروع شود، ممکن است دورهٔ بیماری را کوتاهتر کند؛ چند روز بعد دیگر فایدهای ندارد. دقیقاً به همین دلیل خرید زینک کار امروز است، نه کار روز بیماری.
- عسل، و چیزی که با آن بخوری. عسل بهتنهایی از گلو پایین نمیرود و همانجا میماند. یک قاشق عسل را در یک لیوان آب ولرم با چند قطره آبلیمو حل کن، یا در چای کمرنگ و دمنوش بابونه یا آویشن بریز. آب باید ولرم باشد نه جوش، چون آب جوش هم گلوی ملتهب را اذیت میکند و هم خواص عسل را کم میکند. شیر گرم با عسل هم برای سرفهٔ شبانه انتخاب خوبی است. فقط به کودک زیر یک سال عسل نده.
- ویتامین D برای کل فصل سرد. این تنها موردی از این فهرست است که پیش از بیماری کار میکند، نه بعد از آن. کمبود ویتامین D در ایران شایع است و زمستان با آفتاب کم و ماندن در فضای بسته آن را بدتر میکند؛ به همین دلیل جبرانش در فصل سرد برای بیشتر ما منطقی است. برای انتخاب دوز مناسب میتوانی آزمایش 25(OH)D بدهی و با همان عدد سراغ مکمل ویتامین D بروی.
قبل از اولین گلودرد، جایش در کمد خانه است.قرص زینک پلاس ۱۰ میلیگرم دانامشاهده و خرید
اگر ورزشکار استقامتی هستی یا شغلت در سرما است، ویتامین C روزانه را هم به این فهرست اضافه کن؛ شواهدش برای این گروه بهمراتب بهتر از جمعیت عمومی است.
هیچکدام از اینها بیماری را درمان نمیکنند و کارشان کوتاهتر و قابلتحملتر کردن روزهای بیماری است. دوز و زمان مصرف دقیق هر مکمل در بهترین ویتامینها برای آنفولانزا آمده است.
آفتاب زمستان کم میشود؛ ذخیرهٔ بدن نباید کم شود.قرص ویتامین D3 ۱۰۰۰ واحد هلث ایدمشاهده و خرید
سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا چند روز طول میکشند و تا کِی مسریاند؟
سرماخوردگی حدود یک هفته تا ده روز، آنفولانزا سه تا هفت روز در فاز حاد با خستگی طولانیتر، و کرونا بسته به فرد از چند روز تا چند هفته. دورهٔ سرایت هر سه از پیش از شروع علائم آغاز میشود و همین است که کنترلشان را سخت میکند.
برای دیدن همهٔ ستونها، جدول را با انگشت به چپ و راست بکشید.
| مرحله | سرماخوردگی | آنفولانزا | کرونا |
|---|---|---|---|
| از تماس تا علائم | ۱ تا ۳ روز | ۱ تا ۴ روز | معمولاً ۲ تا ۵ روز |
| اوج علائم | روز ۲ تا ۳ | روز ۱ تا ۳ | متغیر |
| طول بیماری | ۷ تا ۱۰ روز | ۳ تا ۷ روز، خستگی تا دو هفته | چند روز تا چند هفته |
| شروع دورهٔ سرایت | با شروع علائم | حدود یک روز پیش از علائم | تا دو روز پیش از علائم |
نکتهٔ کاربردی این جدول همان ردیف آخر است: وقتی احساس بیماری میکنید، احتمالاً یک تا دو روز است که ناقل بودهاید. برای همین جدا کردن حوله و لیوان و تهویهٔ اتاق را باید از همان ساعت اول شروع کنید، نه بعد از گرفتن جواب تست.
آیا تفاوت آنفولانزا و کرونا را بدون تست میتوان تشخیص داد؟
با علائم میتوان حدس نسبتاً خوبی زد، اما تشخیص قطعی آنفولانزا از کرونا بدون تست ممکن نیست. این دو بیماری آنقدر علائم مشترک دارند که حتی پزشک هم در مطب، بدون آزمایش، فقط احتمال میدهد. سرعت شروع و شدت درد بدن احتمال آنفولانزا را بالا میبرند و از بین رفتن بویایی با بینی باز احتمال کرونا را، ولی هیچکدام قطعیت نمیآورند.
نکته این است که برای بیشتر آدمها این تفاوت عملاً اهمیتی ندارد. هر سه بیماری ویروسیاند، آنتیبیوتیک روی هیچکدام اثر ندارد و مراقبت اولیهشان یکسان است: استراحت، مایعات فراوان و جدا کردن وسایل شخصی.
اما سه گروه باید تست بدهند و منتظر حدس نمانند. اول کسانی که علائمشان شدید است؛ دوم افراد پرخطر یعنی بالای ۶۵ سال، زنان باردار و مبتلایان به بیماری قلبی، ریوی، دیابت یا نقص ایمنی؛ و سوم کسانی که با یک فرد پرخطر زیر یک سقف زندگی میکنند. دلیلش هم این است که برای آنفولانزا و کرونا داروی ضدویروس وجود دارد که فقط در روزهای نخست اثر دارد، و اگر منتظر بمانید آن پنجره بسته میشود.
تا رسیدن جواب تست هم فرض را بر مسری بودن بگذارید. حوله و لیوان و بالش را جدا کنید، اتاق را تهویه کنید و در خانه بمانید؛ این کارها هزینهای ندارند و اگر تست منفی شد، چیزی از دست ندادهاید.
برای سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا چه کاری باید کرد؟
مراقبت اولیهٔ هر سه یکسان است: استراحت، مایعات فراوان، و جدا کردن وسایل شخصی. تفاوت در این است که برای آنفولانزا و کرونا، افراد پرخطر باید همان روز اول با پزشک تماس بگیرند، چون داروی اختصاصی این دو فقط در روزهای نخست اثر دارد.
برای دیدن همهٔ ستونها، جدول را با انگشت به چپ و راست بکشید.
| اقدام | سرماخوردگی | آنفولانزا | کرونا |
|---|---|---|---|
| تست لازم است؟ | خیر | برای افراد پرخطر بله | برای افراد پرخطر بله |
| آنتیبیوتیک | بیفایده | بیفایده | بیفایده |
| داروی ضدویروس | ندارد | با تجویز پزشک، روزهای اول | با تجویز پزشک، روزهای اول |
| ماندن در خانه | در صورت امکان | تا قطع تب | تا بهبود علائم |
| واکسن دارد؟ | ندارد | دارد، سالانه | دارد |
ردیف آخر مهمترین تفاوت عملی این سه است. سرماخوردگی واکسن ندارد و نخواهد داشت، چون دهها ویروس مختلف باعثش میشوند. آنفولانزا اما واکسن سالانه دارد و برای گروههای پرخطر مؤثرترین اقدام موجود است؛ اگر جزو این گروهها هستید، هشت کار مؤثر برای پیشگیری از آنفولانزا ترتیب کارهایی را که باید انجام دهید مشخص کرده است.
چه علائمی خطرناک است و باید سریع به پزشک مراجعه کرد؟
تنگی نفس، درد یا فشار قفسهٔ سینه، گیجی یا خوابآلودگی غیرعادی، کمادراری و بیآبی، تب مداوم بیش از سه روز، و بازگشت تب پس از بهبود. این نشانهها در هر سه بیماری معنای یکسانی دارند و منتظر ماندن برایشان جایز نیست.
در کودکان، تنفس تند، کبودی لب، بیحالی شدید و بیقراری غیرعادی همین حکم را دارد.
و اگر باردارید، بیماری قلبی یا ریوی یا دیابت دارید، یا بالای ۶۵ سال هستید، منتظر این نشانهها نمانید؛ همان روز اول تماس بگیرید.
خلاصهٔ کل این صفحه در یک جمله: سرعت شروع و درد بدن به شما احتمال میدهند، تست به شما جواب میدهد، و مراقبت اولیهٔ هر سه یکی است.
ممنون که تا اینجا خواندید. اگر کسی در خانهتان همین حالا مریض است، این صفحه را برایش بفرستید.
سؤالهای پرتکرار دربارهٔ تفاوت سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا
چطور بفهمم سرماخوردگی است یا آنفولانزا؟
مهمترین تفاوت سرعت شروع و شدت درد بدن است. سرماخوردگی تدریجی و طی یکی دو روز شروع میشود، تب خفیفی دارد یا بدون تب است و درد بدن در آن کم است. آنفولانزا در چند ساعت و بهطور ناگهانی شروع میشود و با تب بالا، درد شدید بدن و خستگی زیاد همراه است.
تفاوت آنفولانزا و کرونا چیست؟
این دو بیشترین همپوشانی علائم را دارند و تفکیک قطعی آنها از روی علائم ممکن نیست. کرونا طیف گستردهتری دارد، میتواند با اختلال بویایی بدون گرفتگی بینی همراه باشد و دورهٔ سرایتش تا دو روز پیش از شروع علائم آغاز میشود. تشخیص قطعی نیاز به تست دارد.
هر کدام چند روز طول میکشند؟
سرماخوردگی معمولاً هفت تا ده روز، آنفولانزا سه تا هفت روز در فاز حاد که خستگی آن گاهی تا دو هفته ادامه دارد، و کرونا بسته به فرد از چند روز تا چند هفته طول میکشد.
آیا برای سرماخوردگی و آنفولانزا آنتیبیوتیک لازم است؟
خیر. هر سه بیماری ویروسی هستند و آنتیبیوتیک روی ویروس اثر ندارد. آنتیبیوتیک تنها زمانی لازم میشود که پزشک یک عفونت باکتریایی ثانویه مانند عفونت گوش یا سینوس یا ذاتالریه را تشخیص بدهد.
فاصلهٔ مصرف مکملها و داروها چقدر باید باشد؟
زینک جذب برخی آنتیبیوتیکها را کم میکند، پس بین این دو دو تا سه ساعت فاصله بگذارید. زینک را هم روی معدهٔ خالی مصرف نکنید چون اغلب تهوع میآورد. ویتامین D چون محلول در چربی است باید همراه وعدهای که چربی دارد خورده شود. اگر همزمان مولتیویتامین و مکمل تکی مصرف میکنید، مقدار کل هر ماده را جمع بزنید تا دو برابر دریافت نکنید.
از چه زمانی مسری میشویم؟
دورهٔ سرایت پیش از شروع علائم آغاز میشود؛ در آنفولانزا حدود یک روز و در کرونا تا دو روز پیش از احساس بیماری. به همین دلیل جدا کردن وسایل شخصی و تهویهٔ اتاق باید از همان ساعت اول شروع شود، نه پس از گرفتن جواب تست.
منابع
- CDC — Similarities and Differences between Flu and COVID-19
- WHO — Influenza (seasonal) fact sheet
- NHS inform — Flu: symptoms and risk groups
نویسنده: دکتر فرهاد مومنی، دکترای داروسازی (ph-16304)
بازبین علمی: دکتر زهره احمدیپور، دکترای داروسازی (ph-21501)
این مطلب جنبهٔ اطلاعرسانی دارد و جایگزین تشخیص و تجویز پزشک نیست. تشخیص قطعی نوع بیماری تنها با معاینه و آزمایش ممکن است.
