بهترین راه‌های پیشگیری از آنفولانزا
⚡ خلاصهٔ ۳۰ ثانیه‌ای
بهترین راه پیشگیری از آنفولانزا واکسن سالانه است و بعد از آن، خواب کافی، شستن مرتب دستها و هوای تازه در خانه بیشترین اثر را دارند. این چهار کار یا مقدار ویروسی را که به شما میرسد کم میکنند، یا کمک میکنند بدن وقتی ویروس رسید آمادهتر باشد.
امسال واکسن دیرتر از همیشه به داروخانه‌ها میرسد، برای همین کارهای روزمره اهمیت بیشتری پیدا کرده‌اند. اگر کسی در خانه مریض شد، چند قدم ساده جلوی سرایت به بقیهٔ خانواده را می‌گیرد و افراد پرخطر خانه می‌توانند در ۴۸ ساعت اول با پزشک دربارهٔ داروی پیشگیری صحبت کنند.
مکمل‌ها کمبود را جبران میکنند، نه اینکه جای این کارها را بگیرند. ویتامین D برای کسی که کمبود دارد و زینک برای روز اول علائم، دو انتخاب منطقی‌اند و در بخش مکمل‌ها گفته‌ایم هرکدام به چه کسی میرسد.
▼📑 در این صفحه چه می‌خوانید؟
🛒 مکمل فصل سرما برای سالمندان و کودکان خانه
سالمندان و کودکان بیشتر از بقیه در معرض عارضه‌اند و مکمل‌هایشان دوز و شکل مخصوص سن دارد، پس برای هرکدام از دستهٔ خودش انتخاب کنید.
بهترین راه‌های پیشگیری از آنفولانزا کدام‌اند؟
واکسن سالانه برای گروههای پرخطر، خواب هفت ساعت به بالا، شستن مرتب دستها، هوای تازه در اتاقهای بسته و ماندن در خانه وقتی علامت دارید، مؤثرترین راه‌های پیشگیری از آنفولانزا هستند. آنفولانزا بیشتر از راه قطرک‌هایی پخش می‌شود که موقع سرفه، عطسه و حتی حرف زدن از دهان و بینی بیرون می‌آیند، و گاهی هم از دستی که به سطح آلوده خورده و بعد به صورت رسیده است. هر روش خوب یکی از همین دو مسیر را می‌بندد، یا بدن را برای روزی که ویروس رسید آمادهتر نگه می‌دارد.
جدول زیر هشت کار اصلی را به ترتیب اثر کنار هم گذاشته است، همراه با اینکه برای چه کسی مهم‌تر است و شواهدش چقدر محکم است. ستون آخر را جدی بگیرید، چون بعضی توصیه‌های رایج شواهد کمتری از آنچه فکر می‌کنیم دارند.
↔ برای دیدن همهٔ ستون‌ها، جدول را با انگشت به چپ و راست بکشید.
| کار | چه می‌کند | برای چه کسی مهم‌تر | هزینه | شواهد |
|---|---|---|---|---|
| واکسن سالانه | احتمال بیماری و بستری را کم می‌کند | بارداری، بالای ۶۵ سال، بیماری مزمن، کودک زیر ۵ سال | یک بار در سال | بیشترین شواهد |
| خواب کافی | بدن را هنگام برخورد با ویروس آمادهتر نگه می‌دارد | همه، به‌خصوص کسی که شب‌ها کمتر از شش ساعت می‌خوابد | رایگان | شواهد متوسط |
| شستن دستها | ویروس را پیش از رسیدن به صورت برمی‌دارد | همه، به‌خصوص بعد از مترو و اتوبوس | نزدیک به صفر | بیشترین شواهد |
| هوای تازه | غلظت ویروس را در هوای اتاق پایین می‌آورد | خانه‌ها و دفترهای شلوغ با پنجرهٔ بسته | رایگان | شواهد متوسط |
| ماندن در خانه وقتی علامت دارید | جلوی زنجیرهٔ سرایت را می‌گیرد | هر کسی که تب و بدن‌درد دارد | یکی دو روز کاری | بیشترین شواهد |
| ماسک | پخش قطرک از بیمار را کم می‌کند | بیمار خانه و کسی که از او مراقبت می‌کند | کم | شواهد محدود |
| پروتئین و آب کافی | مادهٔ خام ساختن پادتن را میرساند | سالمندان کم‌اشتها و کسی که وعده جا می‌اندازد | به اندازهٔ سفرهٔ معمول | شواهد محدود |
| مکمل هدفمند | کمبود را جبران می‌کند، نه بیشتر | کسی که کمبود ویتامین D دارد، زینک برای روز اول علائم | متوسط | شواهد متوسط |
این ترتیب یعنی اگر وقت و پولتان محدود است، از بالای جدول شروع کنید. کارهای بالای جدول بیشترین اثر را با کمترین هزینه دارند و اولینشان همان است که امسال بیشترین سؤال را دربارهٔ آن داریم.
🛡️ قفسهٔ تقویت سیستم ایمنی مکمل‌شاپ
ترکیب‌های چندجزئی ویتامین C، زینک و ویتامین D برای کسی که غذایش در فصل سرما نامنظم است. کنار عادت‌های این صفحه، نه به‌جای آن‌ها.
خرید مکمل تقویت سیستم ایمنی ←واکسن آنفولانزا امسال دیر رسیده، تا آن روز چه کنیم؟
تا وقتی واکسن به داروخانه‌ها نرسیده، چهار کار روزمرهٔ بالای جدول بیشترین کمک را میکنند و گروههای پرخطر بهتر است خبر توزیع را دنبال کنند تا همان هفتهٔ اول واکسن بزنند. واکسن هنوز مؤثرترین ابزار است. در پژوهش‌ها، واکسن آنفولانزا احتمال مراجعه به پزشک به‌خاطر آنفولانزا را ۴۰ تا ۶۰ درصد کم کرده و در بزرگسالان احتمال بستری شدن در بخش مراقبت ویژه را ۸۲ درصد.
“CDC recommends a yearly flu vaccine as the first and most important action in reducing your risk of flu.”
به زبان ساده: واکسن سالانه اولین و مهم‌ترین قدم برای کم کردن خطر آنفولانزاست. بقیهٔ کارهای این صفحه لایه‌هایی‌اند که کنار واکسن محافظت را کامل‌تر میکنند.
چه کسانی بیشتر از بقیه به واکسن نیاز دارند؟ این گروه‌ها اگر آنفولانزا بگیرند، احتمال عارضه و بستری در آن‌ها بیشتر است، پس جایشان در صف اول است:
- زنان باردار، در هر سه‌ماههٔ بارداری
- کودکان زیر ۵ سال، و اطرافیان نوزادی که هنوز به سن واکسن نرسیده
- سالمندان بالای ۶۵ سال
- کسانی که بیماری مزمن قلب، ریه، کلیه یا دیابت دارند
- کسانی که ایمنی بدنشان به‌خاطر بیماری یا دارو ضعیف شده است
- کادر درمان و کسانی که هر روز با بیمار سروکار دارند
آخرین وضعیت توزیع امسال، از اینکه واکسن کی به داروخانه‌ها میرسد تا اولویت هر گروه، هر روز در صفحهٔ واکسن آنفولانزا به‌روز می‌شود. اگر جزو این گروه‌ها هستید، ببینید جزو کدام دسته‌اید و همان‌جا خبر رسیدن واکسن را دنبال کنید.
تا آن روز، بدن شما به همان چیزهایی تکیه می‌کند که همیشه داشته است. اولینش، که رایگان است و هر شب تکرار می‌شود، از چیزی که فکر می‌کنید مهم‌تر است.
خواب چقدر در پیشگیری از آنفولانزا اثر دارد؟
خواب هفت ساعت به بالا از مؤثرترین کارهای رایگان این فهرست است، چون کم‌خوابی احتمال بیمار شدن بعد از برخورد با ویروس را چند برابر می‌کند. در پژوهشی، خواب داوطلبان یک هفته با مچ‌بند اندازه‌گیری شد و بعد ویروس سرماخوردگی را به بینی‌شان رساندند. کسانی که کمتر از شش ساعت می‌خوابیدند، حدود چهار برابر بیشتر از کسانی که بیش از هفت ساعت خواب داشتند سرما خوردند.
آن پژوهش روی ویروس سرماخوردگی انجام شده، نه خود آنفولانزا، اما سازوکارش یکی است. بخش مهمی از کار دستگاه ایمنی، از جمله ساختن پادتن، در خواب عمیق انجام می‌شود و بدنی که شب‌ها کم می‌خوابد این فرصت را از دست می‌دهد.
اگر شب‌ها دیر خوابتان می‌برد، ساعت ثابت خواب و کنار گذاشتن گوشی یک ساعت پیش از آن معمولاً اولین قدم است. شاید برایتان سؤال باشد ملاتونین چیست و کمکی می‌کند یا نه. ملاتونین هورمونی است که بدن شب‌ها برای شروع خواب می‌سازد و مکمل ملاتونین بیشتر برای جابه‌جا شدن ساعت خواب، مثل شیفت شب یا سفر، به کار میآید. برای بی‌خوابی طولانی بهتر است علت را با پزشک پیدا کنید.
خواب بدن را آماده نگه می‌دارد، اما نمی‌تواند جلوی رسیدن ویروس را بگیرد. کار بعدی دقیقاً همین است، یعنی کم کردن مقدار ویروسی که از هوا و دست به شما میرسد.
🤧 قفسهٔ مکمل سرماخوردگی مکمل‌شاپ
ترکیب‌های ویتامین C و زینک که برای روزهای اول گلودرد و آبریزش بینی در خانه نگه داشته می‌شوند.
شستن دست، تهویه و ماسک، کدام بیشتر جلوی آنفولانزا را می‌گیرد؟
شستن مرتب دستها قوی‌ترین شواهد را دارد، هوای تازه در اتاقهای بسته دومین قدم است و ماسک بیشترین اثرش را وقتی دارد که بیمار آن را بزند. در مروری که ۹ کارآزمایی با بیش از ۵۲ هزار نفر را کنار هم گذاشت، شستن دستها تعداد مبتلایان به عفونت‌های تنفسی را ۱۴ درصد کم کرد. عدد کوچکی به نظر میرسد، اما کاری است که تقریباً هزینه ندارد و در یک فصل کامل روی هم جمع می‌شود.
شستن دست وقتی بیشترین اثر را دارد که درست بعد از برگشتن به خانه، پیش از غذا و بعد از دست زدن به دستگیره و دکمهٔ آسانسور انجام شود. آب و صابون کافی است و اگر بیرون از خانه‌اید، ژل ضدعفونی الکلی هم همین کار را می‌کند. عادت دست زدن به چشم و بینی را هم کم کنید، چون ویروس از همین راه از دست به بدن میرسد.
هوای تازه در زمستان ایران کم‌توجه‌ترین توصیه است. پنجره‌ها بسته‌اند، بخاری روشن است و هوای اتاقی که چند ساعت عوض نشده، قطرک‌های معلق را در خودش نگه می‌دارد. چند بار در روز، هر بار چند دقیقه، پنجره را کامل باز کنید. اتاق زود دوباره گرم می‌شود و اگر دستگاه تصفیهٔ هوا دارید، در اتاقی که بیشتر وقت در آن می‌گذرد روشنش بگذارید.
ماسک در کارآزمایی‌هایی که روی مردم عادی در کوچه و خیابان انجام شده، اثر روشنی بر آنفولانزا نشان نداده است. جایی که ماسک منطق بیشتری دارد، صورت خود بیمار است، چون جلوی پخش شدن قطرک‌ها را در خانه و محل کار می‌گیرد. کسی که از بیمار پرستاری می‌کند یا خودش جزو گروه پرخطر است هم در اتاقهای شلوغ و بسته با ماسک راحت‌تر است.
🇮🇷 یک عادت ایرانی که در فصل آنفولانزا بهتر است کنار بگذاریم
روبوسی و دست دادن در مهمانی‌ها و دیدوبازدیدها، سریع‌ترین راه رسیدن ویروس از یک خانواده به خانوادهٔ دیگر است. در فصل سرما یک سلام گرم با دست روی سینه همان احترام را میرساند، به‌خصوص وقتی در جمع سالمند یا نوزاد هست.
این سه کار ویروس را در بیرون از خانه تا حد زیادی دور نگه میدارند. سخت‌ترین امتحان وقتی است که ویروس از در وارد شده و یکی از اعضای خانواده تب کرده است.
💊 قفسهٔ مولتی‌ویتامین مکمل‌شاپ
برای روزهایی که غذا نامنظم است یا کسی تازه از بیماری بلند شده. یک قرص روزانه همراه غذا کافی است.
مولتی ویتامین کامپلت یوروویتالمولتی ویتامین آل پورپوز میسون نچرالمولتی ویتامین دیلی ویتا مین سایتک نوتریشنمولتی ویتامین جینسینگ فارماژلیتان دانایک نفر در خانه آنفولانزا گرفت، بقیه چطور مبتلا نشوند؟
بیمار را در یک اتاق جدا نگه دارید، وسایل شخصی‌اش را جدا کنید، اتاقش را مرتب تهویه کنید و اگر در خانه فرد پرخطری هست، همان روز اول با پزشک تماس بگیرید. آنفولانزا از یک روز پیش از شروع علائم تا پنج تا هفت روز بعد از آن قابل سرایت است و بیمار در سه روز اول بیشترین ویروس را پخش می‌کند. کودکان و کسانی که ایمنی ضعیف‌تری دارند ممکن است مدت بیشتری ویروس پخش کنند.
برای همین سه روز اول، این برنامهٔ ساده را به ترتیب انجام دهید:
- یک اتاق برای بیمار، و اگر ممکن است یک نفر ثابت برای مراقبت از او که خودش جزو گروه پرخطر نیست.
- حوله، لیوان، قاشق و بالش جدا، چون بیشتر سرایت‌های خانوادگی از همین وسایل مشترک است.
- پنجرهٔ اتاق بیمار را چند بار در روز باز کنید و در اتاق را تا جای ممکن بسته نگه دارید.
- بیمار وقتی از اتاق بیرون میآید ماسک بزند و موقع سرفه دهانش را با دستمال یا آرنج بپوشاند.
- دستگیره، کنترل تلویزیون و گوشی مشترک را روزی یک بار پاک کنید.
- اگر سالمند، زن باردار یا بیمار مزمنی در خانه هست، همان روز اول با پزشک تماس بگیرید. پزشک ممکن است برای او داروی ضدویروس پیشگیری تجویز کند که باید در ۴۸ ساعت اول بعد از تماس شروع شود.
بیمار کی می‌تواند به سر کار یا مدرسه برگردد؟ توصیهٔ به‌روز این است که دست‌کم ۲۴ ساعت در خانه بماند، تا وقتی که هم حالش رو به بهتر شدن باشد و هم بدون داروی تب‌بر تب نداشته باشد. یعنی قطع شدن تب با استامینوفن هنوز به معنی آماده بودن برای برگشتن نیست.
💬 سؤالی که زیاد می‌پرسید: همسرم آنفولانزا گرفته، من هم حتماً می‌گیرم؟
احتمالش کمتر از آن است که فکر می‌کنید و خیلی از اعضای خانواده با همین جداسازی ساده سالم می‌مانند، به‌خصوص اگر قبلاً واکسن زده باشند. علائم آنفولانزا معمولاً حدود دو روز بعد از برخورد با ویروس شروع می‌شود و گاهی از یک تا چهار روز طول می‌کشد. اگر در این چند روز علامتی نیامد، احتمالاً از این دور گذشته‌اید. اگر هم آمد، بخش «۴۸ ساعت اول» را از همان ساعت اجرا کنید.
کنار این مراقبت‌ها، بدن اعضای سالم خانه هم باید مادهٔ خام کافی برای دفاع داشته باشد. این مادهٔ خام از سفرهٔ هر روز میآید.
برای پیشگیری از آنفولانزا چه بخوریم؟
در هر وعده یک منبع پروتئین بگذارید، روزانه آب کافی بنوشید و میوه و سبزی رنگی را از سفره حذف نکنید. هیچ غذایی بهتنهایی جلوی آنفولانزا را نمیگیرد، اما دستگاه ایمنی برای ساختن پادتن و سلول‌های دفاعی به پروتئین و ریزمغذی‌ها نیاز دارد و کم‌خوری، به‌خصوص در سالمندان، یکی از دلایل ضعیف شدن این دفاع است.
در روزهایی که گوشت گران شده، لازم نیست نگران باشید. تخممرغ، عدس و لوبیا، ماست و پنیر همان کار را با هزینهٔ کمتر انجام می‌دهند. قاعدهٔ ساده این است که هیچ وعده‌ای بدون پروتئین نماند، حتی صبحانه.
اگر با غذا به مقدار کافی نمی‌رسید، مثل سالمندی که اشتهایش کم شده، کسی که وعده‌ها را جا می‌اندازد یا کسی که تازه از بیماری بلند شده، یک پیمانه پروتئین وی در شیر یا ماست ساده‌ترین راه جبران روزانه است. خرید پروتئین وی برای همین روزها گزینهٔ ساده‌ای است و فقط لازم است نوع بدون افزودنی‌های محرک را انتخاب کنید.
آب را هم جدی بگیرید. در زمستان تشنگی کمتر حس می‌شود و مخاط خشک بینی و گلو سد ضعیف‌تری در برابر ویروس است. چای کم‌رنگ، دمنوش، سوپ و آب ساده همه در این حساب می‌آیند. میوه‌های فصل مثل پرتقال، نارنگی، کیوی و انار هم ویتامین C را از راه غذا می‌رسانند.
وقتی سفره کامل است، بیشتر مردم به مکمل نیازی ندارند. اما دو سه جا هست که مکمل واقعاً فرق ایجاد می‌کند.
🍊 قفسهٔ ویتامین C مکمل‌شاپ
برای روزهایی که میوه به سفره کم میرسد. دوز معمولی و منظم روزانه کافی است و دوزهای چندگرمی سود بیشتری ندارند.
کپسول ویتامین C + زینک یوروویتالمکمل و ویتامین در پیشگیری از آنفولانزا چه نقشی دارند؟
نقش مکمل‌ها جبران کمبود است و سه‌تایشان بیشترین منطق را دارند: ویتامین D برای کسی که کمبود دارد، زینک برای روز اول علائم و پروبیوتیک برای خانواده‌ای که کودک مهدکودکی دارد. هیچ ویتامینی جلوی ورود ویروس را نمیگیرد، اما وقتی بدن کمبودی دارد، جبرانش دستگاه ایمنی را به حالت طبیعی برمی‌گرداند.
ویتامین D بیشترین شواهد را میان مکمل‌ها دارد، به شرطی که روزانه یا هفتگی و از پیش از فصل سرما خورده شود، و اثرش در کسانی که کمبود دارند پررنگ‌تر است. زینک برای پیشگیری ساخته نشده و جایش روز اول گلودرد است، پس بهتر است یک بسته از قبل در خانه باشد. مکمل پروبیوتیک هم برای خانواده‌هایی که بچهٔ مهدکودکی دارند و هر هفته یک ویروس تازه به خانه می‌آورد، انتخاب منطقی‌ای است.
کدام مکمل با چه دوزی، از چه روزی و برای چه کسی، موضوع یک راهنمای جداگانه است. جزئیاتش را با جدول دوز و سقف مصرف هر کدام در راهنمای ویتامین‌ها و مکمل‌های آنفولانزا آورده‌ایم.
☀️ قفسهٔ ویتامین D مکمل‌شاپ
قرص‌های ۱۰۰۰ واحدی برای مصرف روزانه در فصل سرما مناسب‌اند. دوزهای بالاتر را طبق آزمایش و نسخه بخورید.
قرص ویتامین D3 ۱۰۰۰ واحد هلث اید
قرص ویتامین D3 ۱۰۰۰ واحد یوروویتالقرص ویتامین د3 ۱۰۰۰ واحد جالینوسویتامین D ۲۰۰۰ دانامکملها و عادت‌ها با هم کار میکنند. با این همه، وقتی پای آنفولانزا وسط است، ذهن خیلی از ما پر از سؤال‌هایی است که در هیچ فهرستی جواب نمی‌گیرند.
بیشترین نگرانی مردم دربارهٔ آنفولانزا چیست؟
بیشتر نگرانی‌ها دربارهٔ سه چیز است: بیماری که طول کشیده، دارویی که جواب نداده و اینکه کی باید به پزشک رفت. این سؤال‌ها را از میان پیام‌ها و پرسش‌هایی جمع کرده‌ایم که هر سال همین موقع تکرار می‌شوند و داروسازهای مکمل‌شاپ به هرکدام کوتاه و روشن جواب داده‌اند.
🩺 نگرانی‌هایی که هر زمستان می‌شنویم
هر کارت یک نگرانی واقعی است، با جوابی که به خودتان یا عزیزانتان می‌دهیم.
💬 ده روز از آنفولانزا گذشته و هنوز بی‌حال و بی‌جانم. طبیعی است؟
پاسخ داروسازبیشتر آدم‌ها در چند روز تا کمتر از دو هفته خوب می‌شوند، ولی خستگی و سرفه می‌تواند چند روز بیشتر بماند. خواب بیشتر، پروتئین کافی و برگشتن آرام به کار کمک می‌کند. اگر تب رفته بود و دوباره برگشت، همان روز پزشک را ببینید.
💬 بعد از آنفولانزا پریودم چند روز عقب افتاده. از داروهاست؟
پاسخ داروسازبیماری سخت و استرس آن می‌تواند چرخهٔ ماهانه را موقتاً جابه‌جا کند و بیشتر وقت‌ها چرخهٔ بعدی به روال برمی‌گردد. اگر احتمال بارداری هست، یک تست ساده خیالتان را راحت می‌کند. اگر نامنظمی ادامه داشت، با متخصص زنان صحبت کنید.
💬 هر چند ماه یک بار سخت مریض می‌شوم. فقط واکسن کافی است؟
پاسخ داروسازواکسن فقط جلوی آنفولانزا را می‌گیرد و خیلی از بیماری‌های پشت‌سرهم، ویروس‌های دیگرند. خواب، شستن دست و یک آزمایش خون با سطح ویتامین D کمک می‌کند علت را پیدا کنید. بعد مکمل را هدفمند انتخاب کنید، نه حدسی.
💬 خودم آنتیبیوتیک خوردم و بهتر نشدم. چه کار کنم؟
پاسخ داروسازآنتی‌بیوتیک روی ویروس آنفولانزا اثری ندارد و خوردنش بدون نسخه فقط عوارض دارو را اضافه می‌کند. همین امروز مصرفش را با پزشک هماهنگ کنید. اگر عفونت باکتریایی هم اضافه شده باشد، پزشک داروی درست را با دوز درست می‌نویسد.
💬 بچه‌ام داروی ضدویروس خورده ولی هنوز تب دارد و آب هم به‌سختی قورت می‌دهد.
پاسخ داروسازقورت ندادن مایعات یعنی خطر کم‌آبی، پس همین امروز او را به پزشک یا اورژانس ببرید. اینکه آنتیبیوتیک لازم است یا نه را معاینه و آزمایش معلوم می‌کند. تا آن موقع مایعات را کم‌کم و پشت‌سرهم به او بدهید.
💬 سرفه‌ام دو هفته مانده و گاهی کارم به استفراغ می‌کشد.
پاسخ داروسازسرفهٔ بعد از عفونت ویروسی معمولاً در سه تا چهار هفته خودش خوب می‌شود. برای سرفهٔ شبانه، یک قاشق عسل در آب ولرم کمک می‌کند. اگر سرفه از سه هفته گذشت، یا با تنگی نفس یا خلط خونی همراه شد، پزشک را ببینید.
💬 از کجا بفهمم آنفولانزا گرفته‌ام، سرماخوردگی یا کرونا؟
پاسخ داروسازآنفولانزا معمولاً ناگهانی و با تب و بدن‌درد شروع می‌شود، در حالی که سرماخوردگی آرام‌تر و با آبریزش بینی میآید. جواب قطعی را تست می‌دهد. نشانه‌ها را کنار هم در فرق سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا گذاشته‌ایم.
💬 امسال واکسن دیر آمده. اگر دیر بزنم هم فایده دارد؟
پاسخ داروسازبله، فصل آنفولانزا تا اواخر زمستان ادامه دارد و واکسن حتی دیرتر از همیشه هم ارزش زدن دارد. گروههای پرخطر بهتر است همان هفتهٔ اول توزیع اقدام کنند. تا آن روز، کارهای این صفحه جای خالی را پر میکنند.
🌿 قفسهٔ جینسینگ مکمل‌شاپ
برای دوران نقاهت، وقتی تب رفته ولی انرژی هنوز برنگشته. کسی که فشار خون بالا دارد یا داروی رقیق‌کنندهٔ خون می‌خورد، پیش از مصرف با داروساز هماهنگ کند.
اگر نگرانی شما در این فهرست نبود، داروسازهای مکمل‌شاپ پاسخگوی سؤال‌هایتان هستند. اما مهم‌ترین لحظه برای بیشتر این سؤال‌ها، دو روز اول بیماری است.
علائم آنفولانزا شروع شد، در ۴۸ ساعت اول چه کنیم؟
در خانه بمانید، زیاد مایعات بنوشید، زینک را همان روز اول شروع کنید و اگر جزو گروههای پرخطرید همان روز با پزشک تماس بگیرید. داروی ضدویروس آنفولانزا وقتی بهترین اثر را دارد که در دو روز اول علائم شروع شود و می‌تواند علائم را کمتر و بیماری را حدود یک روز کوتاه‌تر کند. این دارو نسخه‌ای است و تصمیمش با پزشک است، اما دیر رسیدن به پزشک همین فرصت را می‌گیرد.
۱ساعت‌های اول، وقتی گلو می‌سوزد و بدن کوفته است
استراحت واقعی یعنی سر کار نرفتن، نه کار از خانه با تب. زینک را از همین روز شروع کنید و وسایل شخصی‌تان را جدا کنید، چون در همین روزها بیشترین ویروس را پخش می‌کنید.
۲روز اول و دوم، وقتی تب و بدن‌درد اوج می‌گیرد
آب، سوپ و چای کم‌رنگ را پشت‌سرهم بنوشید، چون تب آب بدن را می‌برد و کم‌آبی سردرد و خستگی را بیشتر می‌کند. برای تب و بدن‌درد، استامینوفن با دوز بروشور کافی است. به کودک و نوجوان زیر ۱۶ سال آسپرین ندهید.
۳اگر سرفه آزارتان می‌دهد
عسل در تسکین سرفه و علائم عفونت تنفسی از مراقبت معمول بهتر عمل کرده است. یک قاشق در آب ولرم پیش از خواب کافی است، فقط به کودک زیر یک سال عسل ندهید.
🧪 قفسهٔ زینک مکمل‌شاپ
یک بسته زینک از قبل در خانه داشته باشید تا روز اول گلودرد معطل خرید نمانید. همراه غذا بخورید تا معده اذیت نشود.
قرص زینک پلاس ۱۰ میلی‌گرم داناقرص اولترا زینک ۱۵ میلی‌گرم ویتابیوتیکسکپسول زینک ویتال سان لایفقرص زینک پلاس ویتاپیاگر جزو گروههای پرخطرید، یعنی بارداری، بالای ۶۵ سال، بیماری قلبی یا ریوی، دیابت یا ضعف ایمنی، منتظر بدتر شدن نمانید و همان روز اول پزشک را خبر کنید. در کنار کارهای درست این دو روز، چند کار رایج هم هست که هر سال برمی‌گردد و بهتر است وقت و پولتان را صرفش نکنید.
کدام روش‌ها برای پیشگیری از آنفولانزا فایده ندارند؟
آنتیبیوتیک، نقرهٔ کلوئیدی، دوزهای چندگرمی ویتامین C و اکیناسه، یا اثر ثابت‌شده‌ای بر آنفولانزا ندارند یا شواهدشان آن‌قدر ضعیف است که نمی‌شود رویشان حساب کرد. دانستن همین فهرست کوتاه، جلوی خرج‌های بی‌ثمر و گاهی عوارض را می‌گیرد.
آنتی‌بیوتیکبی‌اثر
آنفولانزا ویروسی است و آنتیبیوتیک روی ویروس اثر ندارد. فقط وقتی لازم می‌شود که پزشک عفونت باکتریایی مثل عفونت گوش، سینوس یا ذاتالریه را تشخیص بدهد.
نقرهٔ کلوئیدیبی‌اثر
نقره هیچ نقش شناخته‌شده‌ای در بدن ندارد و مصرف خوراکی‌اش می‌تواند رنگ پوست را برای همیشه خاکستری‌آبی کند. جذب بعضی داروها را هم کم می‌کند.
ویتامین C با دوز چندگرمیشواهد محدود
ویتامین C منظم و روزانه طول سرماخوردگی را کمی کوتاه می‌کند، اما دوزهای خیلی بالا که بعد از شروع علائم خورده شوند، اثر ثابتی نشان نداده‌اند. دوز معمولی روزانه همان کار را بی‌ناراحتی معده می‌کند.
اکیناسه و سیرشواهد محدود
اکیناسه شاید احتمال سرماخوردگی را کمی کم کند، اما در درمان اثر قابل‌اتکایی نشان نداده است. برای سیر هم شواهد آن‌قدر نیست که بشود نتیجه گرفت. خوردنشان در غذا ایرادی ندارد، فقط جای واکسن و خواب را نمی‌گیرند.
«دوش گرفتن در آنفولانزا ممنوع است»شواهد محدود
دوش آب ولرم وقتی سرگیجه یا ضعف شدید ندارید، حال بیمار را بهتر می‌کند و بخار آن گرفتگی بینی را کمی باز می‌کند. فقط بعدش زود خشک شوید و گرم بمانید.
وقتی این کارهای بی‌ثمر را کنار بگذارید، وقت و انرژی برای مهم‌ترین تصمیم فصل می‌ماند، یعنی اینکه کی آنفولانزا دیگر کار خانه نیست و باید پزشک ببیند.
چه علائمی یعنی باید پیش پزشک بروید؟
تنگی نفس، درد یا فشار ماندگار در قفسهٔ سینه، گیجی، ادرار نکردن، ضعف شدید و تب یا سرفه‌ای که بهتر شده و دوباره برگشته، یعنی باید همان روز پزشک را ببینید. این نشانه‌ها یعنی بیماری از حد مراقبت خانگی گذشته یا عارضه‌ای مثل ذاتالریه اضافه شده است. در بزرگسالان این علائم را جدی بگیرید:
- تنگی نفس یا سختی در نفس کشیدن
- درد یا فشار ماندگار در قفسهٔ سینه یا شکم
- سرگیجهٔ ماندگار، گیجی یا خواب‌آلودگی که با صدا زدن برطرف نشود
- ادرار نکردن، ضعف شدید یا درد شدید عضلانی
- تب یا سرفه‌ای که بهتر شده و دوباره برگشته یا بدتر شده
کودکان علائم هشدار خودشان را دارند و آستانهٔ مراجعه در آن‌ها پایین‌تر است. هرکدام از این‌ها دیده شد، معطل نکنید:
- نفس تند یا سخت، یا فرو رفتن دنده‌ها با هر نفس
- کبودی لب یا صورت
- کم‌آبی، یعنی هشت ساعت بی‌ادراری، دهان خشک یا گریهٔ بی‌اشک
- بی‌حالی و بی‌توجهی در بیداری، یا تشنج
- هر تبی در نوزاد زیر ۱۲ هفته
سرفه‌ای که بیشتر از سه هفته مانده هم دلیل خوبی برای یک معاینه است، حتی اگر حالتان در بقیهٔ موارد خوب باشد.
اگر فقط سه کار از این راهنما برمی‌دارید: خواب کافی، شستن دست بعد از هر بار برگشتن به خانه، و اگر جزو گروه پرخطرید، پیگیری واکسن از همین هفته. بقیه‌اش لایه‌هایی است که روی همین سه کار سوار می‌شود.
ممنون که تا اینجا همراه ما بودید. امیدواریم این زمستان را با خانواده‌تان سالم و بی‌دغدغه بگذرانید، و اگر این صفحه به کارتان آمد، آن را برای کسی بفرستید که در خانه بیشتر از همه در معرض است.
سؤال‌های پرتکرار دربارهٔ پیشگیری از آنفولانزا
چطور آنفولانزا نگیریم؟
مؤثرترین کارها واکسن سالانه برای گروههای پرخطر، خواب هفت ساعت به بالا، شستن مرتب دستها، هوای تازه در اتاقهای بسته و ماندن در خانه هنگام بیماری است. این کارها یا مقدار ویروسی را که به شما میرسد کم میکنند یا بدن را برای روبهرو شدن با ویروس آمادهتر نگه میدارند.
بدون واکسن چطور از آنفولانزا پیشگیری کنیم؟
تا وقتی واکسن به دستتان نرسیده، خواب کافی، شستن دست بعد از برگشتن به خانه، باز کردن پنجره چند بار در روز و دوری از روبوسی و دست دادن در فصل سرما بیشترین کمک را میکنند. گروههای پرخطر بهتر است خبر توزیع واکسن را دنبال کنند و همان هفتهٔ اول واکسن بزنند.
بهترین مکمل برای پیشگیری از آنفولانزا چیست؟
ویتامین D در کسانی که کمبود دارند بیشترین شواهد را دارد، به شرطی که روزانه یا هفتگی و از پیش از فصل سرما خورده شود. پروبیوتیک برای خانواده‌هایی که کودک مهدکودکی دارند مناسب است. زینک برای پیشگیری نیست و جایش روز اول علائم است.
آنفولانزا چند روز واگیر دارد؟
آنفولانزا از یک روز پیش از شروع علائم تا پنج تا هفت روز بعد از آن قابل سرایت است و بیمار در سه روز اول بیشترین ویروس را پخش می‌کند. کودکان و کسانی که ایمنی ضعیف‌تری دارند ممکن است مدت بیشتری ویروس پخش کنند.
اگر یک نفر در خانه آنفولانزا گرفت، بقیه چطور مبتلا نشوند؟
بیمار را در اتاق جدا نگه دارید، حوله و لیوان و بالشش را جدا کنید، پنجرهٔ اتاقش را چند بار در روز باز کنید و از او بخواهید بیرون از اتاق ماسک بزند. اگر فرد پرخطری در خانه هست، همان روز با پزشک دربارهٔ داروی ضدویروس پیشگیری صحبت کنید.
داروی پیشگیری از آنفولانزا وجود دارد؟
برای بعضی افراد پرخطر که با بیمار آنفولانزایی تماس نزدیک داشته‌اند، پزشک می‌تواند داروی ضدویروس پیشگیری تجویز کند که باید در ۴۸ ساعت اول بعد از تماس شروع شود. این دارو نسخه‌ای است و جای واکسن سالانه را نمیگیرد.
در ۲۴ ساعت اول آنفولانزا چه کار کنیم؟
در خانه بمانید، مایعات فراوان بنوشید، اگر زینک در خانه دارید همان روز شروع کنید، برای سرفه از عسل کمک بگیرید و وسایل شخصی‌تان را از بقیهٔ اعضای خانه جدا کنید. افراد پرخطر همان روز اول با پزشک تماس بگیرند، چون داروی ضدویروس در دو روز اول بهترین اثر را دارد.
آنتیبیوتیک برای آنفولانزا لازم است؟
آنتیبیوتیک روی ویروس آنفولانزا اثری ندارد، پس برای خود آنفولانزا لازم نیست. فقط وقتی به کار میآید که پزشک یک عفونت باکتریایی مثل عفونت گوش، سینوس یا ذاتالریه را تشخیص بدهد.
ماسک جلوی آنفولانزا را می‌گیرد؟
ماسک بیشترین اثرش را وقتی دارد که خود بیمار آن را بزند، چون جلوی پخش شدن قطرک‌ها در خانه و محل کار را می‌گیرد. در کارآزمایی‌هایی که روی مردم عادی در جامعه انجام شده، اثر روشنی نشان نداده، اما برای کسی که از بیمار مراقبت می‌کند یا جزو گروه پرخطر است منطقی است.
برای پیشگیری از آنفولانزا چی بخوریم؟
در هر وعده یک منبع پروتئین مثل تخممرغ، حبوبات، لبنیات یا گوشت بگذارید، آب کافی بنوشید و میوه و سبزی رنگی مثل پرتقال، کیوی و انار را حذف نکنید. هیچ غذایی بهتنهایی جلوی آنفولانزا را نمیگیرد، اما سفرهٔ کامل مادهٔ خام دفاع بدن را میرساند.
دوش گرفتن در آنفولانزا خوب است؟
دوش آب ولرم وقتی سرگیجه یا ضعف شدید ندارید، حال بیمار را بهتر می‌کند و بخارش گرفتگی بینی را کمی باز می‌کند. بعد از دوش زود خشک شوید و گرم بمانید.
سرفه بعد از آنفولانزا تا کی طول می‌کشد؟
سرفهٔ بعد از عفونت ویروسی معمولاً در سه تا چهار هفته خودش خوب می‌شود. اگر سرفه از سه هفته گذشت یا با تنگی نفس، درد قفسهٔ سینه یا خلط خونی همراه شد، پزشک را ببینید.
مکمل‌های فصل سرما، از ویتامین D و زینک تا مولتی‌ویتامین، را می‌توانید با ضمانت اصالت و تاریخ انقضای معتبر از داروخانه آنلاین مکمل شاپ تهیه کنید. اگر مطمئن نیستید از کدام شروع کنید، جدول بخش اول کمکتان می‌کند از بالای فهرست شروع کنید.
این مطلب برای آگاهی شما نوشته شده و جای تشخیص و نسخهٔ پزشک را نمیگیرد. داروی ضدویروس و آنتیبیوتیک را فقط پزشک تجویز می‌کند و دوز هر مکمل را پزشک یا داروساز با توجه به سن، بارداری و داروهای شما تعیین می‌کند.
📚 منابع علمی
هر عددی که در متن آمده، در یکی از این منابع یا منبع باکس نقل‌قول است.
- Prather AA et al. — Behaviorally assessed sleep and susceptibility to the common cold, Sleep 2015
- Jefferson T et al. — Physical interventions to interrupt or reduce the spread of respiratory viruses, Cochrane Database of Systematic Reviews 2023
- Abuelgasim H et al. — Effectiveness of honey for symptomatic relief in upper respiratory tract infections, BMJ Evidence-Based Medicine 2021
- Martineau AR et al. — Vitamin D supplementation to prevent acute respiratory tract infections, BMJ 2017
- Hemilä H, Chalker E — Vitamin C for preventing and treating the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews 2013
- Karsch-Völk M et al. — Echinacea for preventing and treating the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews 2014
- Lissiman E et al. — Garlic for the common cold, Cochrane Database of Systematic Reviews 2014
- CDC — Flu Vaccination Benefits
- CDC — How Flu Spreads
- CDC — Treating Flu
- CDC — Influenza Antiviral Medications: Summary for Clinicians
- CDC — Signs and Symptoms of Flu
- World Health Organization — Influenza (seasonal) fact sheet
- NCCIH — Colloidal Silver
- NHS — Cough
- NHS — Reye's syndrome
نویسنده: دکتر فرهاد مومنی، دکترای داروسازی، شمارهٔ نظام ph-16304 · بازبینی علمی: دکتر زهره احمدی‌پور، دکترای داروسازی، شمارهٔ نظام ph-21501 · آخرین به‌روزرسانی: ۳۱ شهریور ۱۴۰۵
