درصد پروتئین وی را چطور محاسبه کنیم؟ تفاوت وزن پیمانه با پروتئین

وقتی روی بسته مکمل نوشته شده «۲۴ گرم پروتئین در هر وعده»، آیا به این معنی است که تمام ۲۴ گرم پودر از پروتئین تشکیل شده؟ اگر دو مکمل هر دو ۲۴ گرم پروتئین داشته باشند، آیا درصد پروتئین آن‌ها هم برابر است؟

پاسخ هر دو سؤال منفی است.

درصد پروتئین وی نشان می‌دهد چه نسبتی از وزن پودر، طبق اطلاعات تغذیه‌ای اعلام‌شده، از پروتئین تشکیل شده است. برای محاسبه آن کافی است مقدار پروتئین هر وعده را بر وزن همان وعده تقسیم و نتیجه را در ۱۰۰ ضرب کنید.

برای مثال، مکملی که در هر پیمانه ۳۰ گرمی، ۲۴ گرم پروتئین دارد، از نظر محاسباتی حاوی ۸۰ درصد پروتئین نسبت به وزن پودر است.

اما این درصد را نباید با خلوص آزمایشگاهی، کیفیت واقعی محصول یا میزان تأثیر آن بر عضله‌سازی یکسان دانست.

در این مقاله، روش محاسبه درصد پروتئین وی را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم و با استفاده از اطلاعات برچسب چند محصول نشان می‌دهیم چطور می‌توان مکمل‌ها را دقیق‌تر مقایسه کرد.

فرمول محاسبه درصد پروتئین وی چیست؟

برای محاسبه نسبت پروتئین به وزن پودر، به دو عدد از جدول ارزش غذایی محصول نیاز دارید:

1. مقدار پروتئین اعلام‌شده در هر وعده (Protein)
2. وزن همان وعده یا پیمانه (Serving Size)

فرمول به شکل زیر است:

فرض کنید روی برچسب یک مکمل اطلاعات زیر درج شده باشد:

• وزن هر وعده: ۳۰ گرم
• پروتئین هر وعده: ۲۴ گرم

محاسبه به این صورت خواهد بود:

بنابراین در هر ۱۰۰ گرم از این پودر، بر اساس اطلاعات اعلام‌شده و با فرض یکنواخت بودن ترکیب، حدود ۸۰ گرم پروتئین وجود دارد.

این روش برای محاسبه نسبت پروتئین در هر پودر مکملی کاربرد دارد؛ به شرطی که وزن وعده و مقدار پروتئین از یک برچسب و یک فرمول مشخص استخراج شده باشند.

آیا این فرمول درصد خلوص واقعی مکمل را نشان می‌دهد؟

خیر. این محاسبه تنها درصد پروتئین اعلام‌شده بر اساس وزن پودر را نشان می‌دهد.

برای تأیید مقدار واقعی پروتئین، کیفیت مواد اولیه و نبود تقلب یا آلاینده‌ها، به آزمایش‌های معتبر و اطلاعات مربوط به همان محصول و سری تولید نیاز است.

بنابراین بهتر است به‌جای عبارت «خلوص واقعی وی»، از عبارت «نسبت پروتئین به وزن پودر بر اساس برچسب» استفاده کنیم.

تفاوت وزن پیمانه با مقدار پروتئین چیست؟

یکی از اشتباهات رایج هنگام بررسی مکمل‌ها، برابر دانستن وزن یک پیمانه با مقدار پروتئین آن است.

وقتی روی بسته نوشته شده Serving Size: 32g، منظور این است که وزن کل پودر در هر وعده ۳۲ گرم است؛ نه اینکه آن وعده الزاماً ۳۲ گرم پروتئین داشته باشد.

پودر پروتئین وی ممکن است علاوه بر پروتئین، دارای مقادیری کربوهیدرات، چربی، رطوبت، مواد معدنی و افزودنی‌هایی مانند طعم‌دهنده یا شیرین‌کننده باشد.

ترکیب دقیق به نوع وی و فرمول محصول بستگی دارد.

برای درک تفاوت، سه مثال فرضی را بررسی کنید:

در دو نمونه آخر، مقدار پروتئین هر وعده برابر است؛ اما چون وزن پیمانه متفاوت است، نسبت پروتئین به وزن پودر یکسان نیست.

محاسبه درصد پروتئین وی کاله با مثال واقعی

برای اینکه فرمول را روی یک محصول واقعی بررسی کنیم، از اطلاعات اعلام‌شده برای پروتئین وی کاله ۱۸۰۰ گرم استفاده می‌کنیم.

طبق مشخصات منتشرشده برای مدل بررسی‌شده، هر وعده دارای این مقادیر است:

• وزن هر پیمانه: ۳۲٫۵ گرم
• پروتئین هر پیمانه: ۲۴ گرم

محاسبه درصد پروتئین:

بنابراین نسبت پروتئین به وزن پودر این مدل، براساس اعداد برچسب، تقریباً ۷۳٫۸ درصد است.

به زبان ساده، از هر ۱۰۰ گرم پودر با همین فرمول تغذیه‌ای، حدود ۷۳٫۸ گرم پروتئین انتظار می‌رود.

این عدد محاسباتی است و نباید آن را تأیید مستقل میزان پروتئین واقعی محصول در تمام سری‌های تولید دانست.

برای مشاهده بسته‌بندی‌ها و مدل‌های دیگر این برند می‌توانید دسته پروتئین وی کاله را بررسی کنید.

چرا درصد پروتئین وی کاله ۱۰۰ نیست؟

زیرا درصد محاسبه‌شده از تقسیم مقدار پروتئین اعلامی بر وزن کل پودر به دست می‌آید.

حتی در محصولاتی که منبع اصلی پروتئین آن‌ها وی است، ممکن است سایر اجزای غذایی و مواد موجود در پودر نیز بخشی از وزن وعده را تشکیل دهند.

به همین دلیل عبارت‌هایی مثل «وی ۱۰۰ درصد» یا «100% Whey» را نباید بدون بررسی ترکیبات و جدول ارزش غذایی، معادل ۱۰۰ گرم پروتئین در هر ۱۰۰ گرم پودر تفسیر کرد.

محاسبه درصد پروتئین وی آرمسترانگ

نمونه بعدی، پروتئین وی آرمسترانگ ۱۸۰۰ گرم با طعم وانیل است.

طبق اطلاعات استفاده‌شده در مقاله مقایسه محصولات مکمل‌شاپ، هر وعده این مدل شامل:

• وزن پیمانه: ۳۲ گرم
• مقدار پروتئین: ۲۴ گرم

خواهد بود.

با جای‌گذاری در فرمول:

بنابراین درصد پروتئین محاسبه‌شده براساس برچسب این مدل ۷۵ درصد است.

این مثال در کنار نمونه کاله نشان می‌دهد که دو مکمل با مقدار پروتئین یکسان در هر وعده، می‌توانند نسبت پروتئین به وزن پودر متفاوتی داشته باشند.

البته اختلاف درصد پروتئین به‌تنهایی به معنای برتری یک برند در کیفیت یا عضله‌سازی نیست.

برای مشاهده مشخصات سایر بسته‌ها می‌توانید به دسته پروتئین وی آرمسترانگ مراجعه کنید.

همچنین اگر هدف شما مقایسه دو محصول ۱۸۰۰ گرمی از نظر ترکیبات، کالری و ارزش خرید است، مقاله مقایسه وی کاله و آرمسترانگ ۱۸۰۰ گرم جزئیات بیشتری ارائه می‌کند.

آیا درصد پروتئین بالاتر همیشه به معنی وی بهتر است؟

خیر. درصد پروتئین یکی از معیارهای مقایسه است، نه معیار نهایی کیفیت.

فرض کنید دو محصول داریم:

• محصول اول: ۲۴ گرم پروتئین در پیمانه ۳۰ گرمی
• محصول دوم: ۲۵ گرم پروتئین در پیمانه ۳۲ گرمی

درصد پروتئین محصول اول ۸۰ درصد و محصول دوم حدود ۷۸٫۱ درصد است.

بااین‌حال، محصول دوم در هر وعده یک گرم پروتئین بیشتر فراهم می‌کند.

این مثال نشان می‌دهد پاسخ به سؤال «کدام بهتر است؟» به معیار موردنظر شما بستگی دارد.

اگر نسبت پروتئین به وزن پودر اهمیت دارد، محصول اول درصد بالاتری دارد. اگر مقدار پروتئین دریافتی در یک وعده اولویت باشد، محصول دوم مقدار بیشتری تأمین می‌کند.

همچنین باید نوع پروتئین، مقدار لاکتوز و چربی، ترکیبات جانبی، تحمل گوارشی و صحت اطلاعات برچسب را در نظر گرفت.

تفاوت درصد پروتئین وی کنسانتره و ایزوله

فرآوری پروتئین وی می‌تواند نسبت پروتئین به وزن محصول و مقدار اجزای غیرپروتئینی آن را تغییر دهد.

وی کنسانتره در درجات مختلف تولید می‌شود و درصد پروتئین آن ثابت نیست.

وی ایزوله معمولاً طی فرآوری، بخش بیشتری از اجزای غیرپروتئینی مانند لاکتوز و چربی را از دست می‌دهد و در نتیجه نسبت پروتئین بالاتری دارد.

اما نمی‌توان ادعا کرد تمام وی‌های ایزوله دقیقاً درصد یکسانی پروتئین دارند یا همه کنسانتره‌ها در یک محدوده ثابت قرار می‌گیرند.

در محصولات طعم‌دار نیز اضافه شدن ترکیبات جانبی می‌تواند نسبت پروتئین به وزن پودر نهایی را تغییر دهد.

به همین دلیل، معیار اصلی برای محاسبه درصد پروتئین مکمل آماده مصرف، اطلاعات تغذیه‌ای همان محصول است؛ نه صرفاً نام کنسانتره یا ایزوله.

اگر هنوز با این تفاوت‌ها آشنا نیستید، مقاله پروتئین وی چیست؟ مبانی انواع پروتئین وی و کاربردهای آن را توضیح می‌دهد.

چگونه مقدار پروتئین کل یک بسته وی را محاسبه کنیم؟

بعد از محاسبه درصد پروتئین، می‌توان مقدار تقریبی پروتئین موجود در یک بسته مکمل را نیز برآورد کرد.

دو روش محاسباتی وجود دارد.

روش اول: استفاده از تعداد وعده‌ها

اگر تعداد وعده‌ها و مقدار پروتئین هر وعده مشخص باشد:

برای مثال، اگر بسته‌ای ۵۵ وعده کامل داشته باشد و در هر وعده ۲۴ گرم پروتئین اعلام کند:

۵۵ × ۲۴ = ۱۳۲۰ گرم

این عدد مجموع پروتئین اعلامی در ۵۵ وعده کامل است.

روش دوم: استفاده از وزن کل بسته

اگر وزن کل پودر و درصد پروتئین محاسبه‌شده مشخص باشند:

برای نمونه، اگر بسته‌ای ۱۰۰۰ گرم وزن داشته باشد و درصد پروتئین آن ۸۰ درصد باشد:

۱۰۰۰ × ۰٫۸۰ = ۸۰۰ گرم

در نتیجه، حدود ۸۰۰ گرم پروتئین بر اساس اعداد اعلام‌شده در کل بسته انتظار می‌رود.

چرا نتیجه این دو روش ممکن است کمی متفاوت باشد؟

چون تعداد وعده‌های اعلام‌شده معمولاً به وعده‌های کامل اشاره می‌کند، درحالی‌که ممکن است مقداری پودر کمتر از یک وعده کامل باقی بماند.

همچنین مقادیر تغذیه‌ای روی برچسب ممکن است گرد شده باشند.

بنابراین تفاوت جزئی میان نتیجه دو روش الزاماً نشان‌دهنده اشتباه یا مغایرت محصول نیست.

درصد پروتئین با درصد کالری حاصل از پروتئین چه تفاوتی دارد؟

یکی دیگر از اشتباهات رایج این است که درصد پروتئین نسبت به وزن پودر را با سهم پروتئین از کالری محصول یکسان در نظر می‌گیرند.

این دو شاخص متفاوت‌اند.

درصد پروتئین وزنی از تقسیم گرم پروتئین بر گرم پودر محاسبه می‌شود.

اما درصد انرژی حاصل از پروتئین نشان می‌دهد چه سهمی از انرژی یک وعده به پروتئین نسبت داده می‌شود.

برای محاسبه تقریبی انرژی پروتئین، هر گرم پروتئین را معادل حدود ۴ کیلوکالری در نظر می‌گیریم.

مثلاً اگر مکملی دارای ۲۴ گرم پروتئین و ۱۲۰ کیلوکالری در هر وعده باشد:

در این مثال، حدود ۸۰ درصد انرژی وعده از پروتئین تأمین می‌شود.

اما این عدد به معنای وجود ۸۰ درصد پروتئین نسبت به وزن پودر نیست.

برای به‌دست‌آوردن درصد وزنی، همچنان باید مقدار پروتئین را بر وزن کل پیمانه تقسیم کنیم.

پنج اشتباه رایج هنگام محاسبه درصد پروتئین وی

۱. برابر دانستن وزن پیمانه با پروتئین خالص

پیمانه ۳۰ گرمی الزاماً ۳۰ گرم پروتئین ندارد. همیشه مقدار Protein را جداگانه بررسی کنید.

۲. مقایسه محصول‌ها فقط براساس عدد پروتئین هر وعده

دو محصول ممکن است هر دو ۲۴ گرم پروتئین داشته باشند، اما وزن پیمانه‌های متفاوت آن‌ها باعث تغییر درصد پروتئین شود.

۳. تصور اینکه عبارت 100% Whey یعنی پودر ۱۰۰ درصد پروتئین است

این عبارت به‌تنهایی مقدار پروتئین در ۱۰۰ گرم پودر را مشخص نمی‌کند. باید جدول ارزش غذایی بررسی شود.

۴. اشتباه گرفتن درصد نیاز روزانه با درصد پروتئین پودر

ممکن است روی برچسب در مقابل مقدار پروتئین، عددی با عنوان Daily Value یا %DV نوشته شده باشد.

این درصد، سهم وعده از مقدار مرجع دریافت روزانه را نشان می‌دهد؛ نه درصد وزنی پروتئین در همان پودر.

۵. تفسیر محاسبه برچسب به‌عنوان آزمایش خلوص

حتی اگر فرمول درست باشد، نتیجه فقط بر پایه اطلاعات اعلام‌شده سازنده به دست آمده است.

این محاسبه نمی‌تواند اصالت محصول، مقدار واقعی پروتئین در آزمایشگاه یا نبود ترکیبات نامطلوب را تأیید کند.

برای مقایسه دو مکمل وی، چه اطلاعاتی را از برچسب بخوانیم؟

اگر قصد دارید مکمل‌های مختلف را با یک روش ثابت ارزیابی کنید، بهتر است ابتدا اطلاعات زیر را استخراج کنید.

پس از استخراج این اطلاعات، درصد پروتئین را با فرمول یکسان محاسبه کنید.

برای مقایسه محصولات با وزن‌های متفاوت، بهتر است هم درصد پروتئین و هم مقدار پروتئین هر وعده را بررسی کنید.

همچنین اگر هدف مقایسه ارزش خرید است، هزینه دریافت مقدار مشخصی پروتئین را بر اساس قیمت روز محاسبه کنید.

برای مشاهده محصولات با برندها و اندازه‌های مختلف می‌توانید به دسته پروتئین وی مراجعه کنید و اطلاعات هر محصول را با همین معیارها بررسی کنید.

پرسش‌های متداول درباره محاسبه درصد پروتئین وی

جمع‌بندی؛ چگونه درصد پروتئین وی را درست محاسبه کنیم؟