اشتباهات رایج در نگهداری پروتئین وی که کیفیت مکمل را کاهش میدهد
پروتئین وی یکی از شناخته شدهترین انواع مکمل بدنسازی است که در میان ورزشکاران، بهویژه حوزه تناسباندام، محبوبیت بسیار زیادی دارد. بسیاری از افراد تمام تمرکز خود را بر روی یافتن یک محصول با کیفیت و اصل میگذارند. در صورتی که عدم توجه به شرایط نگهداری مکمل میتواند بر کیفیت گرانقیمتترین برندها تاثیر بگذارد و آن را به مادهای مضر و حتی خطرناک تبدیل کند. پروتئین وی در بستهبندیهای استاندارد و ایزوله عرضه میشود تا در برابر عوامل محیطی مخرب کاملا در امان باشد. چالشهای اصلی نگهداری پروتئین وی، زمانی است که قوطی یا پاکت آن را باز میکنید. اهمیت این موضوع ما را بر آن داشت تا در مجله مکمل شاپ به بررسی عوامل تهدید کننده، شرایط و نحوه صحیح نگهداری پروتئین وی بپردازیم.
چه عواملی کیفیت و ساختار پروتئین وی را تهدید میکنند؟
پروتئین وی قبل از اینکه بهدست فروشندگان و خریداران برسد، در محیطی ایزوله و تحت فشار گازهای بیاثر (نیتروژن)، بهگونهای بستهبندی میشود تا اکسیژن و رطوبت نتواند به آن نفوذ کند. از این رو تا زمانی که ظرف یا پاکت آن آسیبی نبیند، ساختار پودر تغییری نمیکند. بهمحض شکستن پلمپ بستهبندی، پودر پروتئین وی تحتتاثیر محیط قرار میگیرد.
پیش از باز کردن بستهبندی
- نوسانات شدید حرارتی: چنانچه پروتئین بدنسازی در انبارهای گرم، پشت ویترین و در برابر آفتاب یا کانتینرهای غیر استاندارد نگهداری شده باشد، دچار فرایند تغییر شکل (دناتوره) میشود.
- آسیبهای فیزیکی بستهبندی: وجود ترک یا سوراخ حتی در ابعاد میکروسکوپی روی بستهبندی، باعث شده تا محتویات با هوای آزاد، بهویژه اکسیژن و رطوبت تماس پیدا کند.
پس از باز کردن بستهبندی
- رطوبت: بهمحض باز کردن پلمپ، رطوبت موجود در هوا وارد بستهبندی میشود. رطوبت بالای هوا باعث چسبندگی ذرات شده و بستر مناسبی را برای رشد میکروارگانیسمها فراهم میکند.
- نور خورشید: اشعه ماوراء بنفش (UV) خورشید، پیوند شیمیایی ترکیبات فعال را تجزیه و بر آمینواسیدها تاثیر میگذارد.
- دمای بالا: گرما و حرارت شدید ترکیبات موثر مثل ویتامینها، آنزیمهای هضم و مواد معدنی حساس را تخریب میکند.
- اکسیداسیون: حتی خالصترین نوع پروتئین دارای مقادیری چربی است که در تماس با اکسیژن هوا، اکسیده شده و طعم و بوی آن تغییر میکند.
علائم خرابی پروتئین وی کدامند؟
تغییر کیفیت بیولوژیکی پروتئین وی، با نشانههایی همراه است که با تشخیص بهموقع آنها میتوانید از بروز آسیبهای جدی به سیستم گوارشی جلوگیری کنید.
- بررسی تاریخ انقضا: برخلاف تصور رایج، تاریخ انقضا پروتئین وی بعد از باز شدن با زمان پلمپ یکسان است و تفاوتی ندارد. از این رو چنانچه احساس کردید کیفیت مکمل تغییر کرده، در اولین اقدام تاریخ انقضا درج شده بر روی بستهبندی را بهدقت بررسی کنید. در صورت اتمام بازه زمانی مصرف، ترکیبات حساسی مثل آمینو اسید دیگر کارایی سابق را نداشته و نباید از مکمل استفاده کنید.
- تغییر بافت پودر: پروتئین وی در وضعیت سالم دارای بافتی یکدست، خشک و پودری است که ذرات آن بهراحتی از هم جدا میشوند. هرگونه تغییر ساختاری مثل کلوخه شدن، چسبندگی و فشردگی بهشکل گلوله، نفوذ رطوبت را نشان میدهد. در صورت تداوم، مکمل به محیطی ایدهآل برای تکثیر باکتریها و رشد کپکها تبدیل خواهد شد.
- تغییر بو: مکمل باید بویی ملایم و تعریفشده مطابق با طعم آن (شکلات یا وانیل) داشته باشد. چنانچه با باز کردن بستهبندی متوجه رایحه تند، ناآشنا و ترشیده شدید، پروتئین دچار اکسیداسیون شده است. این موضوع برای مکملهایی مثل گینر (افزایش وزن) که حاوی مقادیر چربی بالاتری نسبت به وی هستند، بیشتر اتفاق میافتد.
- طعم متفاوت: هرگونه تغییر طعم مانند تلخی، ترشی یا مزه صابونمانند، فساد مکمل را نشان داده و مصرف آن سلامتیتان را بهخطر میاندازد.
- کاهش اثربخشی: گاهی پودر ظاهر، طعم و بوی طبیعی دارد، اما بهدلیل قرارگیری در معرض گرما، دچار پدیده گلایکیشن شده است. در این شرایط پروتئین دفرمه شده، آمینواسید لیزین به قند (گلوکز) چسبیده و دیگر آزاد نیست. در نتیجه کیفیت مکمل کاهش یافته و حتی ترکیبات همافزا مثل گلوتامین را بیاثر میکند.
راهکارهایی برای حفظ حداکثری کیفیت پروتئین وی
با نگهداری پروتئین وی در شرایط مناسب میتوانید کیفیت آن را تا زمان سر رسید تاریخ انقضا حفظ کنید. در واقع پایداری و سلامت ذرات پودر، به رفتارهای روزمره ما وابسته است.
توجه به نوع بستهبندی
پروتئین وی در بستهبندیهای متفاوتی به بازار عرضه میشود که هرکدام نیازمند پروتکلهای مراقبتی خاصی هستند. برای مثال نوع قوطی پلاستیکی پروتئین وی آرمسترانگ، از پودر در برابر ضربه و تا حدودی فشار محافظت میکند. منتها با هر بار باز و بسته کردن، هوا وارد ظرف میشود. در مقابل انواع پاکتی مانند پروتئین وی گلد فانتوم نوتریشن، قیمت مناسبتری دارند و امکان تخلیه هوا با فشار ملایم کیسه، پس از هر بار استفاده را برایتان فراهم میکند. اگر مصرف منظمی ندارید یا دائما در سفر هستید، گزینههای ساشه مثل ایزو وی کارن بهترین انتخاب هستند. چرا که هر ساشه تا زمان مصرف کاملا ایزوله باقی میماند.
تقسیم به بستههای کوچکتر
مکملهای پروتئین وی که در بستهبندیهای حجیم عرضه میشوند، از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه هستند. اگرچه باز و بسته کردن روزانه درب یک ظرف بزرگ برای ماهها، پودر را تحتتاثیر قرار میدهد. برای حل این مشکل میتوانید آن را به بستههای کوچکتر تقسیم کرده یا پودر مصرفی یک یا دو هفته خود را به یک ظرف جمعوجورتر انتقال دهید. برای این منظور از کیسههای زیپی بهداشتی یا ظروف خشک، استریل، تیره و ترجیحا وکیوم استفاده کنید و بستهبندی اصلی را پلمپ نگه دارید.
استفاده از پیمانه خشک
یکی از دلایل اصلی کپکزدگی مکملهایی مثل پروتئین وی و کراتین استفاده از پیمانه مرطوب است. حتی رطوبت دست میتواند به پیمانه و سپس به محتویات محفظه نگهدارنده مکمل منتقل شود. از این رو ابتدا از خشک بودن قاشق یا اسکوپ مطمئن شوید، بعد آن را وارد قوطی یا پاکت پروتئین کنید. بهخاطر داشته باشید که مکملها را باید همیشه در مکان خشک، خنک، تاریک و با فاصله از اجاقگاز، مایکروویو و کتری قرار دهید تا بخار و حرارت ناشی از پختوپز، ساختار پپتیدها را دگرگون نکند.
نگهداری پروتئین وی در یخچال، درست یا غلط؟
نگهداری پروتئین وی در یخچال یا فریزر برخلاف تصور رایج، یک اشتباه بزرگ بوده و سرعت فساد مکمل را افزایش میدهد. محیط داخلی یخچال شاید تاریک، خنک و بدون رطوبت باشد، اما بهمحض خارج کردن ظرف، رطوبت محیط سریعتر جذب پودر میشود. تفاوت دمایی شدید میان محیط سرد یخچال و هوای گرم اتاق، پدیده کندانسیون (تقطیر) را ایجاد میکند. به این معنا که ذرات پودر پس از خروج از یخچال یا فریزر دمای بسیار پایینی دارند و بهسرعت رطوبت محیط را به خود جذب خواهند کرد.
جهت اطلاعات بیشتر کلیک کنید :
۷ اشتباه رایج در رژیمهای غذایی با پروتئین وی و گینر که مانع رشد میشود
مقایسه پروتئین وی کاله با ویهای خارجی از نظر کیفیت، قیمت و اثربخشی
سوالات متداول
- تاریخ انقضا پروتئین وی بعد از باز شدن چقدر است؟
تاریخ انقضا پروتئین وی بعد از باز شدن هیچ تفاوتی با تاریخ درجشده روی بستهبندی ندارد و در صورت نگهداری در محیطی خشک و خنک، کیفیت آن حفظ میشود.
- آیا مصرف پروتئین کلوخهشده خطرناک است؟
اگر فقط رطوبت جزئی و بوی آن تغییر نکرده باشد، خطر جدی ندارد، اما تداوم این وضعیت بستر را برای رشد باکتری و کپک فراهم میکند که خطرناک است.
- چرا نباید پودر مکمل را در یخچال نگه داریم؟
خارج کردن ظرف از یخچال باعث شده تا پودر سرد بهسرعت رطوبت هوای گرم اتاق را به خود جذب کند.
