بهترین زمان مصرف قرص جوشان ویتامین c چه موقع است؟

بهترین زمان مصرف قرص جوشان ویتامین C چه موقع است؟

صبح، هر روز در یک ساعت ثابت؛ ناشتا اگر معده‌تان راحت است، و همراه صبحانه اگر نیست. ویتامین C یک ویتامین محلول در آب است که بدن نه می‌تواند آن را بسازد و نه ذخیره کند، پس هر روز باید از غذا یا مکمل برسد.

بسیاری از افراد نگران‌اند که با خوردن قرص در ساعت «اشتباه»، از فواید ویتامین سی بی‌بهره بمانند.

خبر خوب این است که بدن ویتامین C را در ساعت‌های مختلف روز جذب می‌کند و آنچه واقعاً نتیجه را تغییر می‌دهد، مقدار دوز و منظم‌بودن مصرف است. اینفوگرافیک زیر، چهار موقعیت رایج را کنار هم گذاشته است.

خوردن قرص جوشان ویتامین سی ناشتا بهتر است؟

ناشتا خوردن اشکالی ندارد و برای خیلی‌ها راحت‌ترین عادت است، اما شاهد محکمی نداریم که ناشتا بودن، جذب ویتامین C را به‌طور معناداری بیشتر کند. توصیهٔ رایج این است که قرص را صبح، ۳۰ تا ۴۵ دقیقه پیش از صبحانه و با معدهٔ خالی بخورید.

این روش برای کسی که معده‌اش تحمل دارد، انتخاب خوبی است.

دلیل این توصیه، محلول‌بودن ویتامین C در آب است. اما پژوهش‌های جذب نشان می‌دهند که مقدار ویتامین C جذب‌شده در غذا و مکمل تفاوت معناداری ندارد و آنچه جذب را پایین می‌آورد، بالا رفتن دوز است.

قرص جوشان ویتامین C اسیدی است و گاز دارد؛ برای همین بعضی افراد با معدهٔ خالی دچار سوزش معده، تهوع یا دل‌درد می‌شوند. برای این افراد بهترین زمان، همراه یا بلافاصله بعد از یکی از وعده‌ها یعنی صبحانه، ناهار یا شام است.

یک استثنای مفید هم هست: اگر هدف‌تان کمک به جذب آهن است، ویتامین C را همراه غذایی بخورید که آهن گیاهی دارد، مثل عدس، لوبیا یا سبزی‌های برگ‌سبز؛ در این حالت همراه غذا بودن یک امتیاز است نه یک ضعف.

قدم عملی: یک هفته صبح ناشتا امتحان کنید؛ اگر معده‌تان حتی یک روز سوزش گرفت، از فردا قرص را با صبحانه بخورید و دیگر نگران «ساعت درست» نباشید.

خوردن قرص جوشان ویتامین سی در شب ضرر دارد؟

خوردن قرص جوشان ویتامین سی در شب ضرری ندارد و مثل کافئین، خواب را به هم نمی‌زند؛ فقط آن را دست‌کم ۲ ساعت پیش از خواب بخورید. دلیل این فاصله، خود قرص جوشان است، نه ویتامین C.

گاز و اسید قرص وقتی درست قبل از درازکشیدن نوشیده شود، ممکن است نفخ یا ترش‌کردن بیاورد.

اگر برنامهٔ روزتان طوری است که صبح‌ها وقت نمی‌کنید، شب همراه شام یک انتخاب قابل‌قبول است. آنچه مهم است این است که هر روز در همان ساعت بخورید تا فراموش نشود.

زمان مصرف همهٔ ویتامین‌ها یکی نیست؛ ویتامین‌های محلول در چربی داستان دیگری دارند. برای نمونه، در درمان خانگی کمبود ویتامین دی نیز توصیه می‌شود که قرص ویتامین D را بعد از خوردن ناهار مصرف کنید تا همراه چربی غذا جذب بهتری داشته باشد.

قدم عملی: اگر شب‌ها قرص می‌خورید، آن را به شام گره بزنید نه به ساعت خواب؛ همین یک تغییر، هم فاصلهٔ ۲ ساعته را حفظ می‌کند و هم فراموش‌کردن را کم.

قرص جوشان ویتامین C را چند روز یکبار بخوریم؟

قرص جوشان ویتامین C را روزانه بخورید، نه چند روز یک بار؛ چون بدن ویتامین C را ذخیره نمی‌کند و مقدار اضافه با ادرار دفع می‌شود. پس خوردن دو قرص در یک روز، جای دو روز را نمی‌گیرد. آنچه بدن لازم دارد، رسیدن مقدار کافی در هر روز است.

این جدول نیاز روزانه و سقف مجاز را کنار یک قرص ۱۰۰۰ میلی‌گرمی می‌گذارد تا بدانید هر قرص چند برابر نیاز شماست.

این جدول یک نکتهٔ مهم را نشان می‌دهد: یک قرص ۱۰۰۰ در روز پایین‌تر از سقف مجاز است و برای بیشتر بزرگسالان سالم مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما چند برابر نیاز روزانه است. بخش زیادی از آن هم، چون بالای ۱ گرم جذب به حدود نصف می‌رسد، جذب نمی‌شود.

برای همین، پزشکان معمولاً توصیه می‌کنند بیش از یک عدد قرص جوشان ویتامین C 1000 در روز نخورید. اگر میوه و سبزی روزانه‌تان کافی است، قرص ۵۰۰ میلی‌گرمی یا مصرف در دوره‌های پرفشار، مثل فصل سرما یا دورهٔ تمرین سنگین، انتخاب منطقی‌تری است.

این تصمیم را با پزشک یا داروساز بگیرید، به‌خصوص اگر دارو مصرف می‌کنید.

قرص جوشان را چطور بخوریم؟

1. هر قرص را در یک لیوان کامل آب، حدود ۲۰۰ میلی‌لیتر، بیندازید؛ قرص جوشان را درسته نبلعید.
2. صبر کنید تا جوشش کامل تمام شود و قرص تا آخر حل شود، بعد بنوشید.
3. محلول را همان موقع بنوشید و برای بعد نگه ندارید، چون ویتامین C در آب کم‌کم تجزیه می‌شود.
4. درِ لوله را بعد از هر بار محکم ببندید؛ رطوبت هوا قرص‌های باقی‌مانده را خراب می‌کند.

قدم عملی: روی بستهٔ قرص خود عدد میلی‌گرم را نگاه کنید و آن را با جدول بالا مقایسه کنید؛ اگر ۱۰۰۰ است، یک قرص در روز سقف منطقی شماست.

زمان مصرف ویتامین سی جوشان در بدنسازی کی است؟

در روزهای تمرین، قرص جوشان ویتامین C را با فاصله از تمرین و همراه یکی از وعده‌ها بخورید، نه درست قبل یا بلافاصله بعد از تمرین. دلیلش یک یافتهٔ جالب است: دوز بالای آنتی‌اکسیدان‌ها ممکن است بخشی از سیگنال‌های سازگاری با تمرین را کم‌رنگ کند.

در یک کارآزمایی ۱۱ هفته‌ای روی ۵۴ زن و مرد جوان که تمرین استقامتی می‌کردند، گروهی که روزانه ۱۰۰۰ میلی‌گرم ویتامین C همراه ۲۳۵ میلی‌گرم ویتامین E می‌خوردند، افزایش کمتری در نشانگرهای ساخت میتوکندری عضله داشتند.

یک نکته را روراست بگوییم: در همان مطالعه، حداکثر اکسیژن مصرفی و عملکرد دویدن دو گروه تفاوت روشنی نداشت. پس ویتامین C مانع پیشرفت شما نمی‌شود؛ فقط منطقی است دوز بالا را دقیقاً کنار تمرین نخورید.

طرف دیگر ماجرا هم مهم است. در پنج کارآزمایی روی ۵۹۸ دوندهٔ ماراتن، اسکی‌باز و سرباز در تمرین‌های سنگین، مصرف منظم ویتامین C خطر سرماخوردگی را تقریباً نصف کرد؛ یعنی برای ورزشکاری که زیر فشار تمرین سنگین است، مصرف منظم ویتامین C ارزشمند است.

قانون ساده برای روز تمرین: اگر صبح تمرین می‌کنید، قرص را با ناهار بخورید؛ اگر عصر تمرین دارید، با صبحانه. در روزهای استراحت همان ساعت همیشگی کافی است.

قدم عملی: اگر قرص را در شیکر بعد از تمرین حل می‌کنید، از فردا آن را به وعدهٔ دیگری ببرید؛ شیکر بعد از تمرین جای پروتئین است، نه آنتی‌اکسیدان با دوز بالا.

قرص جوشان ویتامین C برای بدن چه فایده‌ای دارد؟

ویتامین C به سیستم ایمنی، جذب آهن، ساخت کلاژن پوست و ترمیم زخم کمک می‌کند؛ این‌ها فوایدی است که پشتوانهٔ علمی روشن دارند. دانستن این فواید کمک می‌کند بفهمید چرا منظم‌بودن مصرف، از ساعت دقیق آن مهم‌تر است.

کاهش طول دورهٔ سرماخوردگی با مصرف منظم

مصرف منظم ویتامین C در بزرگسالان طول دورهٔ سرماخوردگی را حدود ۸ درصد و در کودکان حدود ۱۴ درصد کوتاه‌تر کرد. اما شروع قرص بعد از ظاهرشدن علائم، اثر ثابتی در کارآزمایی‌ها نشان نداد؛ یعنی ویتامین C بیشتر به کار پیشگیری منظم می‌آید تا درمان لحظه‌ای.

پس اگر در فصل سرما هستید، مصرف روزانه را از قبل شروع کنید. قرص جوشان مولتی ویتامین حاوی ویتامین C، کنار ویتامین‌ها و مواد معدنی دیگر، یکی از راه‌های ساده برای همین مصرف منظم است.

جذب آهن بیشتر؛ یکی از مهم‌ترین فواید ویتامین C

آهن برای ساخت گلبول‌های قرمز و رساندن اکسیژن به سراسر بدن حیاتی است. ویتامین C جذب آهن گیاهی را بهتر می‌کند و برای همین، باتوجه‌به قیمت ویتامین c و این فایدهٔ مهم، گنجاندن آن در برنامهٔ روزانه منطقی است.

اگر کم‌خونی فقر آهن دارید، ویتامین C به‌تنهایی درمان نیست، اما کنار قرص آهن جذب آن را بالا می‌برد. مکمل‌هایی که برای همین هدف ترکیب شده‌اند، در دستهٔ قرص ویتامین برای کم خونی جمع شده‌اند و بهتر است انتخاب‌شان با آزمایش خون و نظر پزشک باشد.

تقویت سیستم ایمنی؛ یکی از اصلی‌ترین فواید ویتامین C

ویتامین C یک آنتی‌اکسیدان است که از سلول‌ها در برابر آسیب رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند و به کار درست سیستم ایمنی کمک می‌کند. به همین دلیل در ترکیب بیشتر محصولات بهترین قرص تقویت سیستم ایمنی بدن دیده می‌شود.

ویتامین C و سلامت قلب

فشار خون بالا، چربی خون بالا و کلسترول بد، خطر بیماری قلبی را بالا می‌برند. ویتامین C بخشی از یک رژیم سالم برای قلب است.

اما کارآزمایی‌های بزرگ نشان نداده‌اند که مکمل آن به‌تنهایی از بیماری قلبی پیشگیری کند؛ اگر دنبال حمایت تخصصی‌تر هستید، قرص ویتامین برای تقویت قلب را با نظر پزشک بررسی کنید.

سلامت عمومی بدن با مصرف منظم ویتامین سی

ویتامین C برای ترمیم زخم لازم است و در بافت استخوان و غضروف نقش دارد. به همین دلیل در ترکیب انواع مولتی‌ویتامین‌ها، از جمله بهترین قرص تقویتی برای آقایان و محصولات مخصوص خانم‌ها، وجود دارد.

سلامت پوست و کلاژن‌سازی

بدن برای ساختن کلاژن، پروتئینی که به پوست استحکام و کشسانی می‌دهد، به ویتامین C نیاز دارد. برای همین ویتامین C در ترکیب بسیاری از مکمل‌های پوست و مو دیده می‌شود و زمان مصرف آن برای پوست هم همان قاعدهٔ کلی است: روزانه و منظم.

قدم عملی: اگر قرص آهن، کلاژن یا مولتی ویتامین هم می‌خورید، برچسب‌شان را نگاه کنید؛ شاید ویتامین C کافی از همان‌ها برسد و قرص جوشان جداگانه لازم نباشد.

کدام زمان مصرف ویتامین سی جوشان برای شماست؟

موقعیت خودتان را در جدول زیر پیدا کنید؛ بهترین زمان مصرف قرص جوشان ویتامین C برای هر کس، زمانی است که هر روز بتواند بدون ناراحتی معده تکرارش کند. این جدول پیشنهاد مکمل‌شاپ است و جای نسخهٔ پزشک را نمی‌گیرد.

این جدول می‌گوید در هر موقعیت، قرص را کی و چطور بخورید.

قدم عملی: سطر خودتان را انتخاب کنید و دو هفته همان را ادامه دهید؛ اگر ناراحتی معده نداشتید، زمان درست خودتان را پیدا کرده‌اید.

عوارض قرص جوشان ویتامین C چیست؟

با رعایت سقف ۲۰۰۰ میلی‌گرم، قرص جوشان ویتامین C برای بیشتر بزرگسالان سالم عارضهٔ مهمی ندارد؛ عوارض معمولاً از مصرف بیش از حد می‌آیند. سقف مجاز روزانه دقیقاً به این دلیل ۲۰۰۰ میلی‌گرم تعیین شده که بالاتر از آن، اسهال و ناراحتی گوارشی شایع می‌شود.

در صورت مصرف بیش از حد، این عوارض دیده می‌شود:

• اسهال
• تهوع و استفراغ
• دل‌درد و سوزش معده
• نفخ، به‌خصوص با قرص جوشان

سنگ کلیه در مردان

در یک مطالعهٔ ۱۱ ساله روی ۲۳٬۳۵۵ مرد سوئدی، مصرف مکمل ویتامین C با دوز بالا، که بیشترشان قرص ۱۰۰۰ میلی‌گرمی بود، با حدود دو برابر شدن خطر سنگ کلیه همراه بود؛ در حالی که مصرف مولتی‌ویتامین چنین ارتباطی نداشت.

این مطالعه مشاهده‌ای است و علت را ثابت نمی‌کند، اما اگر سابقهٔ سنگ کلیه دارید، قرص ۱۰۰۰ روزانه را بدون نظر پزشک شروع نکنید و به‌جایش دوز کمتر یا مولتی‌ویتامین را در نظر بگیرید.

سدیم قرص‌های جوشان و فشار خون

بیشتر قرص‌های جوشان برای جوشیدن، ترکیبات سدیم‌دار دارند. در یک مطالعهٔ مشاهده‌ای روی بیش از ۱٫۲ میلیون بیمار، مصرف داروهای جوشانِ سدیم‌دار با خطر ۱۶ درصد بالاتر حملهٔ قلبی، سکته یا مرگ عروقی همراه بود.

اگر فشار خون دارید یا رژیم کم‌نمک هستید، مقدار سدیم برچسب را بخوانید یا شکل غیرجوشان را انتخاب کنید.

قدم عملی: اگر فشار خون دارید، همین امروز برچسب قرص جوشان‌تان را برای مقدار سدیم بخوانید و آن را به پزشک یا داروسازتان نشان دهید.

سؤالات متداول دربارهٔ زمان مصرف قرص جوشان ویتامین C

📚 منابع علمی و استنادات پزشکی

هر عددی که در متن آمده، در یکی از این منابع هست: ۹۰ و ۷۵ و ۳۵ میلی‌گرم، سقف ۲۰۰۰ میلی‌گرم، جذب ۷۰ تا ۹۰ درصد و افت به حدود ۵۰ درصد بالای ۱ گرم از منبع ۱؛ نقش ویتامین C در آهن، کلاژن و قلب از منبع ۲؛ ۸ و ۱۴ درصد و ۵۹۸ ورزشکار از منبع ۳؛ ۱۱ هفته، ۵۴ نفر، ۱۰۰۰ و ۲۳۵ میلی‌گرم از منبع ۴؛ ۲۳٬۳۵۵ مرد و ۱۱ سال از منبع ۵؛ ۱٫۲ میلیون بیمار و ۱۶ درصد از منبع ۶. عددهای «چند برابر نیاز» در جدول، محاسبهٔ خود ماست: ۱۰۰۰ تقسیم بر نیاز روزانه.

1. Institute of Medicine. Dietary Reference Intakes for Vitamin C, Vitamin E, Selenium, and Carotenoids. Chapter 5: Vitamin C. National Academies Press, 2000
2. NIH Office of Dietary Supplements. Vitamin C: Fact Sheet for Health Professionals
3. Hemilä H, Chalker E. Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database Syst Rev, 2013
4. Paulsen G, et al. Vitamin C and E supplementation hampers cellular adaptation to endurance training in humans: a double-blind, randomised, controlled trial. J Physiol, 2014
5. Thomas LDK, et al. Ascorbic acid supplements and kidney stone incidence among men: a prospective study. JAMA Intern Med, 2013
6. George J, et al. Association between cardiovascular events and sodium-containing effervescent, dispersible, and soluble drugs: nested case-control study. BMJ, 2013

نویسنده: دکتر فرهاد مومنی  ·  بازبینی علمی: دکتر زهره احمدی‌پور، دکترای داروسازی، شمارهٔ نظام ph-21501  ·  آخرین به‌روزرسانی: شهریور ۱۴۰۵