آیا کراتین باعث ریزش مو میشود؟
کراتین (Creatine) یکی از پرمصرفترین مکملها در میان ورزشکاران و علاقهمندان به تناسب اندام است؛ اما مانند دو روی سکه، از یک سو توان و حجم عضلات را افزایش میدهد و از سوی دیگر شایعاتی پیرامون عوارض مصرف آن وجود دارد. یکی از پرسشها این است که آیا کراتین موجب ریزش مو می شود؟ ریزش روزانه ۸۰ تا ۱۰۰ تار مو امری طبیعی بوده و به فرایند فیزیولوژیک بدن باز میگردد. کراتین بهطور مستقیم باعث ریزش و کمپشتی مو نمیشود. اگرچه تغییرات هورمونی ناشی از مصرف آن بیتاثیر نیستند. در ادامه قصد داریم با نگاهی چندجانبه و علمی ببینیم که چرا مکمل کراتین باعث ریزش مو می شود و چگونه میتوانیم با آن مقابله کنیم.
آیا کراتین موجب ریزش مو می شود؟
این پرسش که آیا کراتین موجب ریزش مو می شود، تنها یک دغدغه ساده نبوده و ریشه در گزارشهای پراکندهای دارد که طی سالیان اخیر در جوامع ورزشی دستبهدست شده است. کراتین همواره بهعنوان ایمنترین مکمل بدنسازی معرفی میشود؛ اما اثرات آن بر تراکم مو، ورزشکاران را با تردیدهایی مواجه میکند.
کراتین بدنسازی را نباید با استروئیدها یا مواد شیمیایی مداخلهگر هورمونی مقایسه کرد. این ماده به شکل طبیعی در منابع غذایی مانند گوشت و ماهی یافت میشود و وظیفه تامین انرژی سریع برای سلولها را برعهده دارد. با وجود محبوبیت بالای محصولاتی همچون پروتئین ایزوله یا ترکیبات کربوهیدرات برای افزایش حجم، هیچکدام به اندازه کراتین نتوانستهاند چنین موجی از بحثهای ضد و نقیض را در مورد سلامت پوست و مو ایجاد کنند. از این رو مطالعات مختلفی برای یافتن دلیل نازک شدن تارهای مو، بر روی ورزشکاران حرفهای انجام گرفته است. با اینحال محققان نتوانستهاند به نتایج قطعی در مورد ریزش مو بر اثر مصرف این مکمل محبوب برسند. اگرچه تاثیر غیر مستقیم آن بر کاهش تراکم مو را رد نمیکنند.
چرا مکمل کراتین باعث ریزش مو می شود؟
برخلاف تصور عموم، مصرف کراتین به تنهایی عاملی برای تخریب تارهای مو نیست. ریزش مو یک پدیده چندوجهی است و موارد بسیاری از ژنتیک، وضعیت بیولوژیکی تا سبک زندگی فرد در آن دخیل هستند. برای مثال برخی با مصرف پروتئین وی یا گینر (افزایش وزن) در تلاشند تا عضلات خود را حجیمتر کنند، اما در این فرایند متوجه تغییراتی در تراکم موهای خود میشوند که قطعا مقصر اصلی این مکملها نیستند.
زمینه ژنتیکی
کراتین بدنسازی مانند هر مکمل دیگری، زمانی به یک چالش تبدیل میشود که در بستری از استعداد ژنتیکی قرار گیرد. چنانچه در خانواده الگوی ریزش موی مردانه وجود داشته باشد، بهطور ذاتی فولیکولهای مو حساسیت بیشتری به نوسانات محیطی و هورمونی نشان میدهند. در این شرایط حتی مصرف دوزهای پایین میتواند ریزش مو را سرعت ببخشد.
فاکتورهای محیطی و فیزیولوژیک
بهطور معمول از کراتین در دورههای سنگین که ورزشکار تحت فشار فیزیکی و استرس اکسیداتیو است، استفاده میشود. مواردی مثل اختلال خواب بر اثر تمرینات پرفشار، استرس زیاد و رژیم غذایی سختگیرانه که در آن تنوع آمینو اسیدها یا مواد معدنی رعایت نشده، فولیکولهای مو را وارد فاز استراحت (تلوژن) میکنند. همچنین بسیاری از ورزشکاران در کنار Creatine، پروتئین بدنسازی را نیز مصرف میکنند، اما از روی و آهن غافل میشوند. کمبود این ریزمغذیها میتواند دلیل اصلی ریزش مو باشد.
بیماریهای زمینهای
گاهی بروز برخی بیماریها با دوره مصرف کراتین همزمان شده و اشتباها ریزش مو به مکملها نسبت داده میشود. اختلالات تیروئیدی یا کمخونی بهطور مستقیم با سلامت مو در ارتباط هستند. علاوه بر این نباید تاثیرات مخرب محصولات آرایشی و بهداشتی را نادیده بگیرید. حتی فشار فیزیکی ناشی از بستن موها در زمان تمرین میتواند ریزش مو را تشدید کند.
DHT عامل اصلی ریزش مو بر اثر مصرف کراتین
کراتین بهطور مستقیم بر هورمونهای مردانه تستوسترون و دیهیدروتستوسترون (DHT) تاثیر میگذارد. DHT توسط آنزیم ۵-آلفا ردوکتاز تستوسترون ساخته میشود و قدرت آن ۵ برابر بیشتر از تستوسترون معمولی است. این هورمون بیشتر در پوست سر وجود دارد و چنانچه سطح آن از حد نرمال فراتر رود، به فولیکولهای مو متصل شده و آنها را تضعیف میکند. حال چرا مکمل کراتین باعث ریزش مو می شود؟ پاسخ ساده است، این مکمل سرعت تبدیل تستوسترون به DHT را افزایش میدهد. افزایش ۴۰ تا ۵۰ درصدی هورمون میتواند مانند یک کاتالیزور عمل کرده و فرایند نازک شدن موها را که قرار بود سالها بعد رخ دهد، جلو بیندازد. البته شواهد قطعی برای این موضوع وجود ندارد و الگوی ریزش مو در تمام افراد یکسان نیست.
افزایش وزن اصولی لاغرها با ترکیب گینر + کراتین + مولتیویتامین اینجا ببینید .
ارتباط کراتین با ریزش مو در زنان
کراتین یک مکمل بسیار ایمن برای زنان است و باعث ریزش مو نمیشود. سطح پایه تستوسترون در بدن زنان بسیار پایین بوده و با افزایش نرخ تبدیل هورمونی، مقدار DHT بهقدری بالا نمیرود که به فولیکولهای مو آسیب برساند. ریزش مو در خانمها بیشتر بهدلیل سندرم تخمدان پلیکیستیک یا نوسانات شدید هورمونهای زنانه اتفاق میافتد. بنابراین خانمها بدون نگرانی از طاسی، میتوانند Creatine را در کنار پروتئین کازئین، وی، آمینو اسید، گلوتامین و... استفاده کنند.
درمان ریزش مو بعد از کراتین
از کراتین علاوه بر دنیای ورزش در حوزه سلامت و زیبایی نیز استفاده میشود. در هر دو حالت، اگر فرد دچار ریزش مو شود، راهکارهای ترمیمی متفاوتی وجود دارد. درمان ریزش بر اثر کراتینه کردن مو، با ترمیم آسیبهای حرارتی و شیمیایی صورت میگیرد. از سوی دیگر برای کاهش اثرات مخرب مصرف مکمل، توصیه ما استفاده از ترکیبات جایگزین و حمایتی است.
- مصرف بیوتین: با مصرف ویتامینهای گروه B بهویژه بیوتین، میتوانید استحکام ساختار مو را در برابر تغییرات هورمونی افزایش دهید.
- آرژنین: آرژنین با افزایش اکسید نیتریک در بدن، خونرسانی به پیاز مو را بهبود میبخشد.
- ال کارنیتین: استفاده از الکارنیتین بهجای مکملهای محرک هورمونی، گزینهای ایمنتر برای تامین انرژی و چربیسوزی است.
- سی ال ای | CLA: CLA یک اسید چرب مفید است که جذب مواد مغذی توسط سلولهای مو را سرعت میبخشد.
- خواب منظم و کنترل استرس: کمخوابی و استرس باعث اختلال در سنتز پروتئین و نازک شدن تارهای مو میشود.
- بی سی ای ای (BCAA): آمینو اسیدهای شاخهدار، سنتز پروتئین عضلانی را بالا برده و منبع غنی برای بازسازی بافتهای پروتئینی بدن از جمله مو هستند.
با خرید مکملهای اورجینال از برندهای معتبر، ریسک مواجهه با ناخالصیهای هورمونی را بهحداقل رسانده و از بروز عوارض ناخواستهای مثل نازک شدن یا ریزش موها بهشکل موثری پیشگیری خواهید کرد. برای مشاهده محصولات میتوانید به داروخانه مکمل شاپ مراجعه و سوالات خود را با کارشناسان واحد پشتیبانی در میان بگذارید.
کراتین در دوره کات یا حجم؟ کلیک کنید .
سوالات متداول
- آیا Creatine باعث ریزش مو میشود؟
بهطور مستقیم خیر، اگرچه میتواند از طریق تغییرات هورمونی بر رشد مو تاثیر بگذارد.
- کراتین چه تاثیری بر هورمون DHT دارد؟
اگر فردی بهطور وراثتی حساسیت بالایی به هورمون DHT داشته باشد، مصرف آن میتواند فرایند ریزش مو را تسریع کند.
- آیا دوز مصرفی کراتین، بر ریزش مو تاثیر میگذارد؟
مصرف دوزهای بالا در افراد مستعد، خطر تحریک هورمونی را نسبت به دوزهای پایین افزایش میدهد.
- آیا Creatine موجب ریزش مو در زنان میشود؟
خیر، بهدلیل سطح بسیار پایین تستوسترون در بدن زنان، افزایش DHT بهحدی نیست که باعث ریزش مو شود.
